Με τη σφραγίδα της «ενότητας» και την αποφυγή ρήξεων ολοκληρώθηκε το 4ο τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, όμως το πολιτικό αποτύπωμα του τριημέρου αποδείχθηκε εξαιρετικά περιορισμένο. Παρά τις υψηλές προσδοκίες και τη συμμετοχή χιλιάδων συνέδρων, η επόμενη ημέρα βρίσκει το κόμμα με εσωτερική ισορροπία, αλλά χωρίς σαφές μήνυμα προς την κοινωνία.
Ενότητα χωρίς ρίσκο – και χωρίς πολιτική υπέρβαση
Η ηγεσία επέλεξε συνειδητά τη γραμμή της αποκλιμάκωσης των εσωκομματικών εντάσεων. Οι διαφορετικές τάσεις – από το προεδρικό μπλοκ μέχρι τις ομάδες των διεκδικητών ρόλου στην επόμενη ημέρα – κατέληξαν σε έναν λειτουργικό συμβιβασμό, αποφεύγοντας μετωπικές συγκρούσεις.
Το αποτέλεσμα ήταν μια ομόφωνη πολιτική διακήρυξη, που επιβεβαίωσε:
- την άρνηση συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία
- την επιδίωξη «πολιτικής αλλαγής»
- την ανάγκη ενίσχυσης του κόμματος στις επόμενες εκλογές
Ωστόσο, η συναίνεση αυτή είχε σαφή χαρακτηριστικά εσωτερικής διαχείρισης και όχι πολιτικής τομής.
Αυλαία στο 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ: Στην κάλπη για νέα Κεντρική Επιτροπή και Περιφερειακά Συμβούλια
Οι αποφάσεις και οι ισορροπίες
Στο οργανωτικό επίπεδο, το συνέδριο κατέληξε σε συγκεκριμένες αλλαγές:
- μετατροπή σε ενιαίο πολιτικό φορέα
- όρια θητειών για βουλευτές και ευρωβουλευτές
- διεύρυνση της Κεντρικής Επιτροπής με αριστίνδην μέλη
Η εκλογή της νέας Κεντρικής Επιτροπής – τα αποτελέσματα της οποίας αναμένονται – θεωρείται το πραγματικό τεστ ισχύος των εσωκομματικών στρατοπέδων. Εκεί θα αποτυπωθούν οι πραγματικοί συσχετισμοί, πίσω από τη βιτρίνα της ενότητας.
Το μεγάλο κενό: η κοινωνία
Παρά τη θεσμική ολοκλήρωση των εργασιών, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: τι έμεινε στην κοινωνία;
Η απάντηση, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, είναι απογοητευτική.
Το συνέδριο:
- δεν παρήγαγε νέα πολιτική αφήγηση
- δεν άνοιξε ουσιαστική συζήτηση για την καθημερινότητα των πολιτών
- δεν διαμόρφωσε σαφές διαχωριστικό στίγμα από τους πολιτικούς αντιπάλους
Αντίθετα, κυριάρχησαν γενικόλογες αναφορές περί «ενότητας» και «προοπτικής», έννοιες που δεν αποτελούν προτεραιότητα για μια κοινωνία πιεσμένη από ακρίβεια, εισοδήματα και ανασφάλεια.
Μια χαμένη ευκαιρία πολιτικής επανατοποθέτησης
Το συνέδριο θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής.
Να επανασυστήσει το ΠΑΣΟΚ ως δύναμη κυβερνητικής εναλλακτικής.
Να συγκρουστεί με τα διλήμματα της εποχής.
Να μιλήσει με όρους κοινωνίας και όχι μηχανισμών.
Αντί αυτού, λειτούργησε ως:
- πεδίο εσωτερικής ισορροπίας
- διαδικασία αποφυγής ρήξεων
- μηχανισμός συντήρησης δυνάμεων
Η πολιτική σύγκρουση μετατέθηκε για αργότερα – πιθανότατα για όταν οι συσχετισμοί θα έχουν κριθεί.
Δια ταύτα
Το ΠΑΣΟΚ βγήκε από το συνέδριο ενωμένο, αλλά όχι ισχυρότερο πολιτικά.
Σταθερό εσωτερικά, αλλά ασαφές προς τα έξω.
Και αυτό είναι το κρίσιμο: η ενότητα μπορεί να αποτρέπει τη διάσπαση, αλλά δεν αρκεί για να κερδίσει την κοινωνία. Το συνέδριο απέφυγε τη σύγκρουση.
Μαζί όμως, φαίνεται πως απέφυγε και την ευκαιρία.