Οι τέσσερις συμβάσεις που υπέγραψε το ελληνικό Δημόσιο με κοινοπραξία υπό τη Chevron, με συμμετοχή της HELLENiQ ENERGY, βάζουν την Ελλάδα για τα καλά στον ενεργειακό χάρτη ειδικά μετά την απόφαση για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Οι συμφωνίες ισχυροποιούν την Ελλάδα στην ευαίσθητη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, σύμφωνα με έμπειρους παρατηρητές, με τις συμφωνίες να έχουν προστιθέμενη αξία και σε ένα άλλο επίπεδο από τη στιγμή που μεταφέρουν το θέμα από τη φάση του θεωρητικού ενδιαφέροντος στη φάση της κρατικής δέσμευσης.
Σύμφωνα με πανεπιστημιακούς κύκλους πρόκειται για κρατική πράξη που «γράφει» θέση δικαιοδοσίας πάνω σε βυθό και υπέδαφος. Πρόκειται για σύμβαση παραχώρησης που ναι μεν δεν είναι διεθνής συνθήκη και δεν δημιουργεί θαλάσσιο σύνορο ούτε οριοθετεί ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα αλλά είναι πράξη εσωτερικού δικαίου, με την οποία το κράτος εκχωρεί, υπό όρους, δικαιώματα έρευνας και, εφόσον προκύψει, εκμετάλλευσης.
Η προστιθέμενη αξία εντοπίζεται στο γεγονός ότι τεκμηριώνει πως το κράτος θεωρεί τη συγκεκριμένη περιοχή εντός ζώνης όπου ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα στον βυθό και στο υπέδαφος. Στο Δίκαιο της Θάλασσας, η υφαλοκρηπίδα συνδέεται με κυριαρχικά δικαιώματα για έρευνα και εκμετάλλευση φυσικών πόρων. Αυτό είναι το νομικό υπόστρωμα πάνω στο οποίο στηρίζονται οι παραχωρήσεις νότια της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου. Από τη στιγμή που το κράτος περνά από διαγωνισμό και φτάνει σε υπογραφές, κάνει κάτι συγκεκριμένο ενεργοποιώντας στην πράξη τα δικαιώματα που επικαλείται.
Η παραχώρηση αποτελεί μήνυμα άσκησης κυριαρχικού δικαιώματος και οποιαδήποτε διαφορά κλείνει μόνο με οριοθέτηση ή με διεθνή δικαιοδοτική κρίση.
Ρηματικές διακοινώσεις
Στις ζώνες υψηλής έντασης, η σύγκρουση εκδηλώνεται συνήθως με ρηματικές διακοινώσεις, επιστολές, καταγγελίες, απαντήσεις. Όλα αυτά, όπως σημειώνουν νομικοί κύκλοι, συναποτελούν το υλικό που συγκροτεί φάκελο. Η υπογραφή μιας παραχώρησης προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι σε αυτό το αρχείο καθώς ενισχύει τη θέση του κράτους που ενεργεί αναγκάζοντας τους άλλους να καταγράψουν αντίρρηση, αν θέλουν να διατηρήσουν την αξίωσή τους.
Στη νότια γεωγραφία της Κρήτης, το υπόβαθρο περιλαμβάνει την τουρκο λιβυκή συμφωνία οριοθέτησης που αμφισβητεί τις ελληνικές θαλάσσιες προβολές. Η ύπαρξη αυτής της γραμμής αμφισβήτησης εξηγεί γιατί κάθε κρατική πράξη ερευνών αποκτά βάρος πέρα από την ενέργεια. Στο επιχείρημα της ελληνικής πλευράς, κεντρικό ρόλο παίζουν οι οριοθετήσεις που έχουν ήδη γίνει με γειτονικά κράτη, ιδίως εκεί όπου η γεωγραφία σχετίζεται με την Κρήτη.
Υπάρχει και δεύτερο επίπεδο, πιο τεχνικό. Η είσοδος μεγάλου επενδυτή φέρνει μαζί της τη διεθνή αρχιτεκτονική προστασίας επενδύσεων, όπου προβλέπονται μηχανισμοί επίλυσης διαφορών όταν υπάρχει ρητή συναίνεση. Αυτό προσθέτει βάρος στις αποφάσεις του κράτους από τη στιγμή που υφίσταται ρίσκο και μηχανισμοί εκτίμησής του και προστασίας από αυτό.
Εκείνο το οποίο αξιολογείται ιδιαίτερα από νομικούς κύκλους μετά τις υπογραφές είναι ότι η Ελλάδα κρατικό αποτύπωμα άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων στην υφαλοκρηπίδα, με διεθνή εταιρική παρουσία και μια νέα σελίδα στο νομικό αρχείο της Ανατολικής Μεσογείου.