Σαμαράς: Οικονομικό πρόγραμμα» και πολιτικός πονοκέφαλος για το Μαξίμου – Η δυνητική απήχηση νέου κόμματος στις δημοσκοπήσεις και το ενδεχόμενο ανατροπής των πολιτικών συσχετισμών

Δεκαπέντε χρόνια μετά τα περίφημα «Ζάππεια», ο Αντώνης Σαμαράς επανέρχεται με ένα νέο πλαίσιο οικονομικών προτάσεων, αλλά και με μια πολιτική παρέμβαση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Χωρίς να ανακοινώσει την ίδρυση νέου κόμματος, ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, τις τράπεζες, τη στεγαστική κρίση, την ενέργεια και τη δημόσια περιουσία, διαμορφώνοντας τη δική του οικονομική ατζέντα απέναντι στο Μέγαρο Μαξίμου.

Η παρέμβασή του, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην οικονομία. Οι δύο νέες δημοσκοπήσεις της Metron Analysis και της ALCO καταγράφουν δυνητική απήχηση ενός ενδεχόμενου κόμματος Σαμαρά, αναδεικνύοντας μια πρόσθετη πολιτική παράμετρο για τη Νέα Δημοκρατία, η οποία εξακολουθεί να προηγείται σημαντικά των αντιπάλων της, αλλά βρίσκεται κάτω από το 30% στην εκτίμηση ψήφου της Metron Analysis.

Το ερώτημα πλέον είναι διπλό, πότε ο Αντώνης Σαμαράς θα ανκοινώσει το νέο του πολιτικό εγχείρημα και, κυρίως, πώς θα μπορούσε η εμφάνισή του να επηρεάσει τους εκλογικούς συσχετισμούς, τη δύναμη της Νέας Δημοκρατίας και τις προϋποθέσεις σχηματισμού κυβέρνησης.

Οικονομικό πρόγραμμα με προσωπικό πολιτικό στοίχημα

Από το βήμα του 5ου Οικονομικού Συνεδρίου της «Ναυτεμπορικής», την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, ο Αντώνης Σαμαράς υποστήριξε ότι η ελληνική οικονομία διαθέτει σημαντικό πλούτο και παραγωγικές δυνατότητες που παραμένουν αναξιοποίητες.

Χαρακτήρισε την αξιοποίηση του ανενεργού πλούτου της χώρας προσωπικό του στοίχημα, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση του ΑΕΠ και η δημοσιονομική βελτίωση δεν αρκούν όταν οι πολίτες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν χαμηλούς μισθούς, ακρίβεια και υψηλό κόστος στέγασης.

Η οικονομική του παρέμβαση αποκτά και πολιτικό περιεχόμενο, καθώς διατυπώνει διαφορετικές προτεραιότητες από εκείνες που προβάλλει η κυβέρνηση, χωρίς όμως να έχει παρουσιαστεί ακόμη ένα ολοκληρωμένο και κοστολογημένο κυβερνητικό πρόγραμμα.

Κούρεμα χρεών έως 70% και νέα χρηματοδότηση επιχειρήσεων

Στο επίκεντρο των προτάσεών του βρίσκεται το ιδιωτικό χρέος, το οποίο χαρακτήρισε βασικό εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη.

Εισηγήθηκε γενναία αναδιάρθρωση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς, με δυνατότητα κουρέματος που, σύμφωνα με τις αναφορές στην ομιλία του, θα μπορούσε να φτάσει έως το 70%, υπό προϋποθέσεις.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι ένα τέτοιο σύστημα βιώσιμων ρυθμίσεων θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 35 δισεκατομμύρια ευρώ σε βάθος δεκαετίας, επιτρέποντας παράλληλα σε χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις να επιστρέψουν στην οικονομική δραστηριότητα. Πρόκειται για δική του εκτίμηση, η οποία απαιτεί αναλυτική τεκμηρίωση.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, επισημαίνοντας ότι, παρά το κόστος των προηγούμενων ανακεφαλαιοποιήσεων, πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμένη πρόσβαση στον δανεισμό.

Πρότεινε νέο μηχανισμό χρηματοδότησης παραγωγικών επιχειρήσεων, θέτοντας το ζήτημα της διοχέτευσης περισσότερων κεφαλαίων στην πραγματική οικονομία.

Στεγαστικό, ενεργειακή ακρίβεια και δημόσια περιουσία

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη στεγαστική κρίση και στα ακίνητα που παραμένουν κλειστά, ενώ η ζήτηση για κατοικία και τα ενοίκια πιέζουν τα νοικοκυριά.

Συνέδεσε την κατάσταση με το κόστος ανακαίνισης, τις κληρονομικές εκκρεμότητες, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τη Golden Visa.

Στην ενέργεια υποστήριξε ότι η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών δεν συνοδεύτηκε εγκαίρως από επαρκείς υποδομές αποθήκευσης και αναβάθμισης των δικτύων.

Πρότεινε επίσης τη δημιουργία κρατικού επενδυτικού ταμείου για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, με στόχο τη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων, υποδομών, άμυνας και κοινωνικών αναγκών. Το κρίσιμο ζήτημα για τις προτάσεις αυτές είναι η κοστολόγηση, οι πηγές χρηματοδότησης και οι θεσμικοί μηχανισμοί εφαρμογής τους.

Οι δημοσκοπήσεις και η δυνητική απήχηση κόμματος Σαμαρά

Εκείνο που μετατρέπει την οικονομική παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού σε ευρύτερο πολιτικό ζήτημα είναι τα ευρήματα των δύο δημοσκοπήσεων της Πέμπτης 19 Νοεμβρίου.

Στη Metron Analysis για το MEGA, το 15% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι είναι πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά. Στην ALCO για το Flash.gr, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 11%.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στη Metron Analysis το ποσοστό φτάνει το 25% μεταξύ όσων αυτοτοποθετούνται ιδεολογικά στη Δεξιά.

Παράλληλα, στην ALCO το 41% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η κριτική του Αντώνη Σαμαρά εκφράζει την παραδοσιακή βάση της Νέας Δημοκρατίας.

Τα ποσοστά αυτά δεν αποτελούν πρόθεση ψήφου για υπαρκτό κόμμα ούτε μπορούν να μετατραπούν αυτομάτως σε εκλογική πρόβλεψη. Αποτυπώνουν, ωστόσο, το ενδιαφέρον που καταγράφεται για ένα ενδεχόμενο νέο πολιτικό σχήμα.

Ο πολιτικός πονοκέφαλος για τον Μητσοτάκη και οι συσχετισμοί στη Δεξιά

Η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 29,5% στην εκτίμηση ψήφου της Metron Analysis, ενώ η συσπείρωσή της βρίσκεται στο 60% σύμφωνα με την ALCO.

Αυτά τα στοιχεία αποκτούν πρόσθετο ενδιαφέρον μπροστά στο ενδεχόμενο εμφάνισης ενός νέου κόμματος με επικεφαλής πρώην πρόεδρο της ΝΔ και πρώην πρωθυπουργό.

Το πολιτικό πρόβλημα για το Μέγαρο Μαξίμου δεν εξαντλείται σε μια ακόμη δημόσια αντιπαράθεση με τον Αντώνη Σαμαρά. Αφορά την πιθανότητα να διαμορφωθεί διαφορετικός χάρτης πολιτικής εκπροσώπησης στον χώρο της Δεξιάς και της Κεντροδεξιάς.

Ένα νέο κόμμα θα μπορούσε να προσελκύσει ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και πολίτες που σήμερα δηλώνουν αναποφάσιστοι ή στηρίζουν άλλα κόμματα. Η έκταση αυτών των μετακινήσεων παραμένει άγνωστη.

Επομένως, δεν μπορεί να αφαιρεθεί απλώς το 11% ή το 15% από τα σημερινά ποσοστά της κυβέρνησης. Η δυνητική απήχηση δεν ισοδυναμεί με εκλογική μετακίνηση.

Ωστόσο, ακόμη και περιορισμένες μεταβολές των κομματικών ποσοστών μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επηρεάσουν την κατανομή των εδρών και την κοινοβουλευτική αριθμητική.

Η αυτοδυναμία και το ενδεχόμενο ενός διαφορετικού πολιτικού χάρτη

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να θέτει ως στόχο την αυτοδυναμία.

Στη Metron Analysis, το 64% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι θα χρειαστούν δεύτερες εκλογές, ενώ το 52% δηλώνει ότι προτιμά κυβερνήσεις συνεργασίας.

Η ενδεχόμενη εμφάνιση ενός ακόμη κόμματος στη Δεξιά θα προσέθετε έναν νέο παράγοντα στον ήδη κατακερματισμένο εκλογικό ανταγωνισμό.

Οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από το ποιοι ψηφοφόροι θα μετακινηθούν, πόσα κόμματα θα ξεπεράσουν το εκλογικό όριο και ποιοι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί θα διαμορφωθούν.

Η κυβέρνηση θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με μεγαλύτερη πίεση στην προσπάθειά της να επανασυσπειρώσει την παραδοσιακή εκλογική της βάση. Αντίστοιχα, η εμφάνιση ενός νέου κόμματος θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες δυνατότητες ή δυσκολίες για τις μετεκλογικές συνεργασίες.

Κανένα από αυτά τα ενδεχόμενα δεν συνιστά δεδομένο εκλογικό αποτέλεσμα. Αποτελούν, όμως, ζητήματα που αποκτούν σημασία όσο συνεχίζεται η συζήτηση για νέο κομματικό φορέα.

Το Μαξίμου, οι περιοδείες και η απόφαση που εκκρεμεί

Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο Παύλος Μαρινάκης έχει ξεκαθαρίσει ότι, εφόσον ιδρυθεί κόμμα από τον Αντώνη Σαμαρά, η Νέα Δημοκρατία θα αντιπαρατεθεί μαζί του πολιτικά, όπως με κάθε άλλο κόμμα.

Ο πρώην πρωθυπουργός, από την πλευρά του, συνεχίζει τις δημόσιες παρεμβάσεις και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, σχεδιάζει επισκέψεις στην περιφέρεια, με σταθμούς στη Φθιώτιδα, στη Θεσσαλία, στην Κατερίνη και στη Θεσσαλονίκη. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ανακοινώσει την ίδρυση νέου πολιτικού φορέα.

Η παρέμβασή του για την οικονομία δείχνει ότι η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση δεν περιορίζεται στην εξωτερική πολιτική ή στις ιδεολογικές διαφωνίες, αλλά επεκτείνεται πλέον σε συγκεκριμένες προτάσεις οικονομικής διακυβέρνησης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτές οι προτάσεις θα παραμείνουν προσωπικές πολιτικές παρεμβάσεις ή θα συγκροτήσουν τη βάση μιας νέας κομματικής πρωτοβουλίας.

Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η ενδεχόμενη δημιουργία κόμματος Σαμαρά δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πολιτικής αντιπαράθεσης με τον προκάτοχό του στην ηγεσία της ΝΔ. Θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα αναδιάταξης των εκλογικών συσχετισμών, σε μια περίοδο κατά την οποία η αυτοδυναμία παραμένει ο διακηρυγμένος κυβερνητικός στόχος, αλλά δεν αποτυπώνεται στις σημερινές δημοσκοπικές μετρήσεις.