Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, σχολιάζοντας τις ραγδαίες εξελίξεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και τη μετωπική σύγκρουση του Ντόναλντ Τραμπ με την αμερικανική Δικαιοσύνη. Μιλώντας στη ραδιοφωνική συχνότητα του 102 FM της ΕΡΤ3 και την εκπομπή «Πανόραμα Επικαιρότητας», ο πολύπειρος νομικός και πολιτικός δεν μάσησε τα λόγια του, κάνοντας λόγο για πρωτοφανή υποβάθμιση των θεσμών.
Αφορμή για τη σκληρή κριτική του στάθηκε η σφοδρή αντίδραση του Αμερικανού προέδρου απέναντι στην ετυμηγορία του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ (Supreme Court), το οποίο αποφάσισε να ακυρώσει το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων δασμών που είχε επιβάλει η κυβέρνηση από την περασμένη χρονιά. Ο κ. Παυλόπουλος καυτηρίασε τις βαρύτατες εκφράσεις που χρησιμοποίησε ο ένοικος του Λευκού Οίκου εναντίον των ανώτατων δικαστών, χτυπώντας το καμπανάκι του κινδύνου. Όπως επισήμανε χαρακτηριστικά: «Έχει καταρρεύσει η λειτουργία των θεσμικών αντίβαρων, ιδίως μέσα από την ωμή παραβίαση της αρχής διάκρισης των εξουσιών».
Η πρόκληση της αναθεώρησης του Συντάγματος και ο σκόπελος της συναίνεσης
Στρέφοντας το βλέμμα του στην εγχώρια πολιτική σκηνή, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέλυσε εκτενώς τις συζητήσεις γύρω από την επικείμενη αναθεώρηση του καταστατικού χάρτη της Ελλάδας. Θέτοντας τα αυστηρά κριτήρια που πρέπει να διέπουν μια τέτοια κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, ξεκαθάρισε πότε είναι πραγματικά αναγκαίο να ανοίγει αυτό το κεφάλαιο, ώστε να μην ευτελίζεται η διαδικασία.
Σύμφωνα με την προσέγγισή του, η αλλαγή του Συντάγματος δεν νοείται να γίνεται απλώς για τη δημιουργία εντυπώσεων. Υπογράμμισε με νόημα: «Θα πρέπει να είναι ξεπερασμένα και ανεπαρκή κανονιστικώς, τα προς αναθεώρηση άρθρα, για να μην ενταχθεί και η προσεχής αναθεώρηση στην κατηγορία των προσχηματικών αναθεωρήσεων».
Ερωτηθείς για το κατά πόσο είναι εφικτή η συνεννόηση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων στο σημερινό, έντονα πολωμένο τοπίο, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός. Χαρακτήρισε ως ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα την εξασφάλιση της απαραίτητης διακομματικής συναίνεσης προκειμένου να υπερψηφιστούν οι αλλαγές. Άλλωστε, όπως υπενθύμισε, ο πήχης είναι τοποθετημένος πολύ ψηλά, αφού απαιτείται η αυξημένη πλειοψηφία των 180 ψήφων —είτε στην τρέχουσα αναθεωρητική Βουλή, είτε στην επόμενη που θα προκύψει από τις κάλπες— για να «κλειδώσει» η αλλαγή οποιασδήποτε διάταξης.
Το φλέγον ζήτημα του άρθρου 86 για την ευθύνη των υπουργών
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Παυλόπουλος τοποθετήθηκε και σε ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα της δημόσιας σφαίρας, το οποίο δεν είναι άλλο από το περιβόητο άρθρο 86, που ρυθμίζει το ειδικό καθεστώς της ποινικής ευθύνης των υπουργών.
Στο ερώτημα για το αν απαιτείται μια ριζική αναδιαμόρφωση ή ακόμα και η πλήρης κατάργηση της συγκεκριμένης συνταγματικής πρόβλεψης, ο κορυφαίος συνταγματολόγος έθεσε το ζήτημα στη σωστή του νομική βάση. Ουσιαστικά, εξήγησε πως αν η πολιτεία αποφασίσει να αφαιρέσει τον ελεγκτικό ρόλο από το κοινοβούλιο και να παραδώσει τις υποθέσεις των πολιτικών στην τακτική Δικαιοσύνη, αυτό ισοδυναμεί με το τέλος της διάταξης στη σημερινή της μορφή. Όπως παρατήρησε: «Εάν ο στόχος είναι η πλήρης αποσύνδεση της Βουλής και η μεταφορά της όλης αρμοδιότητας στο φυσικό δικαστή, τότε οδηγούμαστε κατ’ ουσία στην κατάργηση του άρθρου 86, όπως το ξέρουμε».