Η επιστολή του Βασίλη Φεύγα προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν είναι μια βεβιασμένη κίνηση για εσωκομματική εκτόνωση ενόψει της ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά. Είναι κάτι πολύ πιο επικίνδυνο. Είναι ένα παράθυρο στον πειρασμό που στοιχειώνει μέρος της γαλάζιας παράταξης δύο χρόνια μετά την ψήφιση της ισότητας στον γάμο. Ο γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού ζητά ευθέως την κατάργηση του νόμου που η ίδια η Νέα Δημοκρατία έφερε και ψήφισε, και μαζί την επιστροφή του Αντώνη Σαμαρά που διέγραψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η ταχύτητα με την οποία ο Παύλος Μαρινάκης έσπευσε να τον αδειάσει, λέγοντας ότι «σε καμία περίπτωση δεν εκφράζει μια επιστολή του κ. Φεύγα τη Νέα Δημοκρατία», δείχνει πόσο γρήγορα θέλησε το Μέγαρο Μαξίμου να κλείσει μια τέτοια συζήτηση.
Η αξιοπιστία μιας μεταρρύθμισης δεν μπορεί να είναι υπό αίρεση
Και έχει λόγο να σπεύδει και να ανησυχεί. Μια υπαναχώρηση σε ζήτημα δικαιωμάτων δεν είναι τακτικός ελιγμός. Είναι ομολογία ότι η ΝΔ δεν πίστευε σε αυτά που υπερασπιζόταν. Τον Φεβρουάριο του 2024 ο ίδιος ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη νομοθέτηση «σημαντικό βήμα δημοκρατίας». Δεν ήταν παραχώρηση υπό πίεση. Ήταν επιλογή που πιστώθηκε προσωπικά, με κόστος, μέσα σε ένα κόμμα όπου δεκάδες βουλευτές απείχαν ή καταψήφισαν. Το να ξηλωθεί τώρα ο νόμος σημαίνει ότι η αξία υποχωρεί μόλις οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πρόβλημα. Ποιος θα ξαναπιστέψει την επόμενη δέσμευση της ΝΔ όταν κάθε μεταρρύθμιση θα φέρει τον αστερίσκο «μέχρι νεωτέρας»;
Η επιστροφή Σαμαρά δεν αφορά μόνο μια διαγραφή αλλά ολόκληρη την κυβερνητική γραμμή
Εδώ όμως ανοίγει το πραγματικά αμήχανο ερώτημα, αυτό που η πρόταση Φεύγα αποφεύγει να ονομάσει. Ως πού ακριβώς είναι διατεθειμένη η Νέα Δημοκρατία να υπαναχωρήσει από τις θέσεις της προκειμένου να ανοίξει η πόρτα στον Αντώνη Σαμαρά; Γιατί η επιστροφή του δεν είναι ζήτημα μιας υπογραφής που αίρει μια διαγραφή. Ο κ. Σαμαράς δεν διαγράφηκε τυχαία τον Νοέμβριο του 2024. Διαγράφηκε επειδή χτύπησε ευθέως την εξωτερική πολιτική του Γιώργου Γεραπετρίτη και του ίδιου του κ. Μητσοτάκη, μιλώντας για «νοοτροπία κατευνασμού», για πολιτική που «ξεπλένει» την Τουρκία, για χώρα σε «πλήρη απομόνωση». Έχει πει ρητά ότι η αποπομπή Γεραπετρίτη θα ήταν προς όφελος της χώρας.
Το ερώτημα Γεραπετρίτη και το τίμημα μιας πολιτικής μετατόπισης
Άρα, αν η ΝΔ θέλει πραγματικά τον Σαμαρά πίσω με τους όρους που εκείνος θέτει, οφείλει να απαντήσει με ειλικρίνεια. Και για αρχή να απαντήσει ο κ. Φεύγας. Πρέπει να φύγει και ο κ. Γεραπετρίτης από το υπουργείο Εξωτερικών; Πρέπει στη ΝΔ να παραδεχτούν ότι ο υπουργός λειτούργησε απέναντι στα εθνικά συμφέροντα, όπως αφήνει να εννοηθεί ο πρώην πρωθυπουργός; Και αν αλλάξει η εξωτερική πολιτική, τι άλλο αλλάζει; Ποιες ακόμη πτυχές της κυβερνητικής γραμμής θυσιάζονται στον βωμό μιας συμφιλίωσης, υποτασσόμενες στη πολιτική λογική Σαμαρά; Γιατί έτσι η επιστροφή Σαμαρά δεν θα είναι χειρονομία ενότητας. Θα είναι μεταβίβαση ατζέντας.
Αν δικαιωθεί ο κατήγορος, τι σημαίνει για την ηγεσία;
Και αν φτάσουμε μέχρι εκεί, τότε το επιχείρημα γυρίζει σαν μπούμερανγκ στον ίδιο τον αρχηγό. Ο κ. Σαμαράς δεν στοχεύει πρωτίστως στον Γεραπετρίτη ή στον Σκέρτσο. Στοχεύει στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτόν κατηγορεί ότι μετέτρεψε τη Νέα Δημοκρατία από κόμμα αρχών σε «κόμμα ιδιοκτήτη». Αν λοιπόν η παράταξη αποδεχθεί ότι ο πρώην πρωθυπουργός είχε δίκιο σε όλη τη γραμμή, στα εθνικά, στα δικαιώματα, στο ήθος της εξουσίας, τότε η συνεπής κατάληξη δεν είναι η επιστροφή ενός διαγραμμένου. Είναι η αμφισβήτηση της ίδιας της ηγεσίας. Δεν μπορείς να δικαιώσεις τον κατήγορο και να κρατήσεις άθικτο τον κατηγορούμενο. Όποιος προτείνει το πρώτο, ανοίγει αναπόφευκτα τη συζήτηση για το δεύτερο.
Η ευρωπαϊκή εικόνα της ΝΔ και το πολιτικό κόστος
Υπάρχει και η ευρωπαϊκή χρέωση, που μένει ίδια όποιον δρόμο και αν διαλέξει το Μαξίμου. Η ΝΔ χτίζει χρόνια ένα προφίλ φιλελεύθερου, εκσυγχρονιστικού κόμματος ισότιμου συνομιλητή στις Βρυξέλλες. Μια χώρα που έγινε η πρώτη ορθόδοξη που νομοθέτησε την ισότητα στον γάμο και κατόπιν θα καταργούσε αυτόν το νόμο θα έγραφε ιστορία για λάθος λόγους. Θα τοποθετούσε την Ελλάδα στην ίδια τροχιά με την Ουγγαρία του Όρμπαν, ακριβώς εκεί όπου η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν θέλει να βρεθεί.
Ο φόβος του κόμματος Σαμαρά και το τίμημα μιας «κωλοτούμπας»
Πίσω από τη ρητορική του κ. Φεύγα για «αξιακό σύστημα» και «παραδοσιακούς ψηφοφόρους» κρύβεται μια ψυχρή εκλογική αριθμητική, ο φόβος του κόμματος Σαμαρά. Όμως μια παράταξη που κυβερνά δεν αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό στα δεξιά της παραδίδοντας την ταυτότητά της. Την αντιμετωπίζει υπερασπιζόμενη αυτά που ψήφισε. Η αξιοπιστία δεν ανακτάται με αναδιπλώσεις, χάνεται με αυτές. Κάνεις δεν ξέρει αν μετά το άδειασμα Μαρινάκη ο κ. Φεύγας θα μείνει στη θέση του. Το σίγουρο πάντως είναι ότι ο πρωθυπουργός αποκλείεται να επιθυμεί μια τέτοια κωλοτούμπα που δεν θα του στοιχίσει σε αξιοπιστία αλλά και σε σοβαρότητα.