Η τριμερής συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Εμανουέλ Μακρόν στην Πάφο προσέλαβεπολιτικό βάρος, κρίσιμο περιφερειακό αποτύπωμα και ισχυρό μήνυμα προς πολλές κατευθύνσεις.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν και η συνολική εικόνα αστάθειας που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή. Το κεντρικό συμπέρασμα, όπως μεταφέρεται από την ελληνική πλευρά, ήταν η ανάγκη να αποτραπεί κάθε νέα κλιμάκωση που θα μπορούσε να μετατρέψει μια ήδη επικίνδυνη κρίση σε γενικευμένη περιφερειακή ανάφλεξη.
Η Αθήνα αποτιμά τη συνάντηση ως μια συντονισμένη προσπάθεια τριών ηγετών να στείλουν μήνυμα ψυχραιμίας, αλλά και ετοιμότητας. Γιατί πίσω από τη διπλωματική διατύπωση περί αποκλιμάκωσης υπάρχει μια βαθύτερη ανησυχία. Ότι η κρίση δεν απειλεί μόνο την ασφάλεια στην περιοχή, αλλά και τη διεθνή οικονομική ισορροπία, την ενεργειακή ομαλότητα και τις βασικές θαλάσσιες οδούς του εμπορίου.
Η αποκλιμάκωση ως κοινή γραμμή
Κατά τις ίδιες πηγές, οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν ότι το ζητούμενο είναι να ανακοπεί η διολίσθηση προς ένα ευρύτερο σενάριο σύγκρουσης. Η τριμερής, σύμφωνα με την κυβερνητική ανάγνωση, κατέγραψε μια κοινή θέση υπέρ της αποφυγής ενεργειών που θα άνοιγαν νέο και πιο επικίνδυνο κύκλο στρατιωτικής έντασης στην ευρύτερη γειτονιά της Ευρώπης.
Αυτό το σημείο θεωρείται κομβικό για την Αθήνα. Η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τις εξελίξεις όχι ως μια μακρινή κρίση, αλλά ως γεγονός με άμεσες συνέπειες για την Ανατολική Μεσόγειο, για την ευρωπαϊκή συνοχή και για τη στρατηγική σταθερότητα στην περιοχή.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αναφορά των τριών ηγετών στον Λίβανο. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, επαναλήφθηκε η ισχυρή στήριξη προς την κυβέρνηση του Λιβάνου, ενώ τονίστηκε η ανάγκη να αποφευχθεί μια ευρείας κλίμακας και μεγάλης διάρκειας επιχείρηση στο έδαφος της χώρας.
Κυριάκος Μητσοτάκης από Κύπρο: «Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα μείνει ποτέ μόνη απέναντι στις απειλές»
Η συγκεκριμένη επισήμανση αποτυπώνει την πραγματική ανησυχία που υπάρχει στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ο Λίβανος θεωρείται κρίσιμος κρίκος στο ήδη εύφλεκτο περιβάλλον της περιοχής. Μια νέα βαθιά στρατιωτική εμπλοκή εκεί θα είχε πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα. Θα όξυνε την αβεβαιότητα, θα ενίσχυε την πίεση στα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου και θα δημιουργούσε πρόσθετους κινδύνους τόσο στο πεδίο της ασφάλειας όσο και στο πεδίο των μετακινήσεων πληθυσμών.
Στην Αθήνα διαβάζουν τη σαφή αναφορά στον Λίβανο ως προσπάθεια προληπτικής πολιτικής παρέμβασης. Ως μήνυμα ότι αυτή η εστία έντασης δεν πρέπει να μετατραπεί σε δεύτερο μεγάλο μέτωπο.
Τα Στενά του Ορμούζ
Από τα πιο κρίσιμα σημεία της συζήτησης ήταν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για σημείο με τεράστια βαρύτητα για τη διεθνή οικονομία, τις ενεργειακές ροές και τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.
Ελλάδα, Κύπρος και Γαλλία φέρονται να συμμερίζονται την εκτίμηση ότι τυχόν διατάραξη της ομαλής διέλευσης από την περιοχή θα είχε συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τα γεωγραφικά όρια της κρίσης. Θα επηρέαζε το κόστος των μεταφορών, τα ασφάλιστρα κινδύνου, τις τιμές ενέργειας και συνολικά την οικονομική ψυχολογία στην Ευρώπη και διεθνώς.
Για την ελληνική πλευρά, το θέμα έχει και πρόσθετη σημασία λόγω ναυτιλίας. Η ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών δεν είναι δευτερεύουσα παράμετρος. Είναι κεντρικός δείκτης σταθερότητας. Και όταν τίθενται σε αμφισβήτηση κομβικά περάσματα όπως τα Στενά του Ορμούζ, η ανησυχία αποκτά άμεσο οικονομικό και γεωπολιτικό βάθος.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι ο πρωθυπουργός έθεσε με έμφαση την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να βρίσκεται σε εγρήγορση και να προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα. Η αποτίμηση της Αθήνας είναι ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί μόνο μέσα από το πρίσμα της εξωτερικής πολιτικής ή της άμυνας. Απαιτεί και οικονομική προετοιμασία, ενεργειακή προνοητικότητα και θεσμικό συντονισμό.
Αυτή η διάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος στην περιοχή θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέα αστάθεια στην παγκόσμια οικονομία. Η λέξη κλειδί στην ελληνική προσέγγιση είναι η πρόληψη. Όχι όταν θα έχει ήδη ξεσπάσει η πλήρης κρίση, αλλά πριν οι συνέπειες περάσουν με βία στις τιμές, στις μεταφορές και στην ενεργειακή ασφάλεια.