Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εισέρχεται σε μια νέα, πιο βαριά πολιτική και κοινοβουλευτική φάση. Οι τρεις δικογραφίες που συνδέονται με τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας οδηγούνται στη Βουλή και φέρνουν στο προσκήνιο συνολικά 20 πολιτικά πρόσωπα, ανάμεσά τους εν ενεργεία βουλευτές, πρώην βουλευτές, αλλά και πρώην μέλη της κυβέρνησης. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κριθεί από τις θεσμικές διαδικασίες, αλλά και από τις πολιτικές αντοχές της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης.
Η υπόθεση αποκτά πλέον διπλό χαρακτήρα. Από τη μία πλευρά υπάρχει το καθαρά δικαστικό και κοινοβουλευτικό σκέλος, που αφορά τη διαβίβαση των φακέλων, την εξέταση των αιτημάτων άρσης ασυλίας και τις προβλεπόμενες ψηφοφορίες. Από την άλλη, αναπτύσσεται ήδη ένα ισχυρό πολιτικό πεδίο σύγκρουσης, καθώς τα κόμματα επιχειρούν να δώσουν το δικό τους στίγμα σε μια υπόθεση με βαρύ συμβολισμό, θεσμικό φορτίο και προφανές πολιτικό κόστος.
Οι τρεις δικογραφίες και το εύρος της υπόθεσης
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, οι τρεις δικογραφίες αφορούν συνολικά 20 πολιτικά πρόσωπα. Η πρώτη αφορά πρώην υπουργούς και υφυπουργούς και διαβιβάζεται στη Βουλή στο πλαίσιο του νόμου περί ευθύνης υπουργών. Η δεύτερη περιλαμβάνει αίτημα άρσης ασυλίας για 11 εν ενεργεία βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Η τρίτη αφορά δύο ακόμη βουλευτές για αδικήματα που, όπως αναφέρεται, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και για αυτό ακολουθεί διαφορετική δικονομική διαδρομή μέσω της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών.
Στην πρώτη δικογραφία περιλαμβάνονται οι πρώην υπουργοί Σπήλιος Λιβανός και Φωτεινή Αραμπατζή. Στη δεύτερη αναφέρονται οι Μάξιμος Σενετάκης, Λάκης Βασιλειάδης, Νότης Μηταράκης, Κατερίνα Παπακώστα, Κώστας Καραμανλής, Χρήστος Μπουκώρος, Θεόφιλος Λεονταρίδης, Κώστας Σκρέκας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, Κώστας Τσιάρας και Δημήτρης Βαρτζόπουλος. Στην τρίτη δικογραφία περιλαμβάνονται οι Τάσος Χατζηβασιλείου και Χαράλαμπος Αθανασίου. Παράλληλα, πέντε πρώην βουλευτές αναμένεται να κληθούν απευθείας από τους Ευρωπαίους Εισαγγελείς, καθώς δεν καλύπτονται από βουλευτική ασυλία.
Τα πρόσωπα της επόμενης ημέρας – Οι «εφεδρείες» ενός πιθανού ανασχηματισμού
Η διαδικασία που ακολουθείται στη Βουλή
Το κρίσιμο στοιχείο πλέον είναι η διαδικασία. Μόλις οι δικογραφίες φτάσουν επισήμως στη Βουλή, ανακοινώνονται στην Ολομέλεια και ακολουθεί η δυνατότητα πρόσβασης στο περιεχόμενό τους από τους βουλευτές και τα εμπλεκόμενα πρόσωπα. Στη συνέχεια αναλαμβάνει ρόλο η Επιτροπή Δεοντολογίας, η οποία εξετάζει τα αιτήματα άρσης ασυλίας και εισηγείται προς την Ολομέλεια.
Η τελική απόφαση λαμβάνεται από το Σώμα. Εκεί θα φανεί αν η κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα κρατήσει τη γραμμή της θεσμικής διευκόλυνσης της Δικαιοσύνης ή αν θα εμφανιστούν πολιτικές διαφοροποιήσεις. Για τα πρώην κυβερνητικά στελέχη, η διαδικασία ακολουθεί το ειδικό πλαίσιο που προβλέπεται από τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, γεγονός που δίνει στη Βουλή ακόμη πιο κεντρικό ρόλο.
Ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης και ο αντιπρόεδρος της Βουλής Γιώργος Γεωργαντάς έχουν ήδη περιγράψει τα βασικά βήματα, επισημαίνοντας ότι οι διαδικασίες θα κινηθούν άμεσα μόλις φτάσουν οι σχετικοί φάκελοι. Στο παρασκήνιο παραμένει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επίσπευσης συνεδριάσεων της Επιτροπής Δεοντολογίας μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα, ώστε να μη χαθεί χρόνος.
Τα αδικήματα και η πίεση του χρόνου
Τα αδικήματα που ερευνώνται είναι απάτη, απιστία, παράβαση καθήκοντος και ηθική αυτουργία. Το βάρος της υπόθεσης μεγαλώνει και λόγω του χρόνου τέλεσης των πράξεων, καθώς μεγάλο μέρος των ερευνώμενων ενεργειών τοποθετείται στην περίοδο 2020 έως 2021.
Αυτό δίνει στην υπόθεση και μια έντονη χρονική πίεση. Αν πρόκειται για πλημμελήματα, το 2026 λειτουργεί ως ορόσημο για την παραγραφή, εφόσον δεν έχει υπάρξει παραπομπή σε δίκη. Το στοιχείο αυτό εξηγεί γιατί η επίσπευση των κοινοβουλευτικών ενεργειών συζητείται πλέον ανοιχτά και γιατί η χρονική διαχείριση της υπόθεσης αποκτά σχεδόν την ίδια σημασία με το ουσιαστικό της περιεχόμενο.
Το βαθύ «πολιτικό» χαμηλό «ΟΠΕΚΕΠINIO» σαρώνει τις… δικογραφίες
Οι δηλώσεις των εμπλεκομένων και η γραμμή της κυβέρνησης
Οι πρώτες δημόσιες τοποθετήσεις δείχνουν και το πλαίσιο άμυνας που διαμορφώνεται. Ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, το όνομα του οποίου περιλαμβάνεται στη δεύτερη δικογραφία, υποστήριξε ότι οι επαφές του με τον ΟΠΕΚΕΠΕ αφορούσαν ζητήματα πολιτών σε αγροτικές περιοχές και ότι τέτοιες επικοινωνίες ήταν μέρος του κοινοβουλευτικού του ρόλου. Παράλληλα, έσπευσε να σημειώσει ότι οι εμπλεκόμενοι βουλευτές έχουν καθαρή συνείδηση και ότι θα πρέπει να ζητήσουν οι ίδιοι την άρση της ασυλίας τους.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο Παύλος Μαρινάκης επιχείρησε να κρατήσει καθαρά θεσμικό τόνο. Επανέλαβε ότι η κυβερνητική θέση είναι να γίνονται δεκτά τα αιτήματα άρσης ασυλίας και επικαλέστηκε τα σχετικά στατιστικά στοιχεία από το 2019 έως σήμερα. Την ίδια στιγμή, έδωσε και πολιτικό μήνυμα με το σύνθημα «ως εδώ», συνδέοντας την υπόθεση με την ανάγκη βαθύτερης θεσμικής παρέμβασης και με την κυβερνητική επιλογή για μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να πείσει ότι δεν καλύπτει κανέναν, αλλά ταυτόχρονα θέλει να εμφανιστεί ως η δύναμη που κλείνει μια παλιά πληγή του κράτους. Το αν αυτή η γραμμή θα αντέξει, θα εξαρτηθεί από το ακριβές περιεχόμενο των φακέλων και από το αν θα υπάρξουν νέα στοιχεία που θα αυξήσουν την πίεση.
Η πολιτική σύγκρουση ανεβαίνει
Η αντιπολίτευση, και κυρίως το ΠΑΣΟΚ, ανεβάζει ήδη τους τόνους. Ο Νίκος Ανδρουλάκης μίλησε για ανάγκη πολιτικής αλλαγής και έθεσε ζήτημα νομιμοποίησης της κυβερνητικής πλειοψηφίας, επιχειρώντας να μετατρέψει την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ σε ευρύτερο πολιτικό επιχείρημα κατά της κυβέρνησης. Από την άλλη πλευρά, ο Κωστής Χατζηδάκης απάντησε με αιχμηρό τρόπο, ζητώντας προσοχή και μελέτη των στοιχείων πριν εξαχθούν πολιτικά συμπεράσματα.
Η πολιτική αντιπαράθεση, πάντως, δείχνει ότι η υπόθεση δεν θα μείνει σε στενό θεσμικό κύκλο. Θα εξελιχθεί σε ένα από τα βασικά μέτωπα της περιόδου. Το πραγματικό βάρος δεν βρίσκεται μόνο στα ονόματα που αναφέρονται, αλλά και στο ερώτημα αν η υπόθεση θα παραμείνει διαχειρίσιμη για την κυβέρνηση ή αν θα μετατραπεί σε σημείο μόνιμης πολιτικής φθοράς.
Το επόμενο βήμα
Για την ώρα, το βασικό ζητούμενο είναι η επίσημη παραλαβή και ενεργοποίηση όλων των κοινοβουλευτικών σταδίων. Από τη στιγμή που αυτό θα γίνει, η υπόθεση θα περάσει από τη φάση της πληροφορίας στη φάση της θεσμικής κρίσης. Εκεί θα αποτυπωθεί και η πραγματική πολιτική της βαρύτητα.
ΟΠΕΚΕΠΕ, δικογραφίες, Βουλή, άρση ασυλίας, Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και πολιτική αντιπαράθεση συνθέτουν πλέον ένα ενιαίο σκηνικό. Το αν αυτό θα οδηγήσει σε μια ελεγχόμενη κοινοβουλευτική εκτόνωση ή σε βαθύτερες αναταράξεις, θα κριθεί στις επόμενες ημέρες.