Στις Βρυξέλλες βρίσκεται σήμερα, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να συμμετάσχει στη διήμερη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με την ενεργειακή κρίση και τις επιπτώσεις της στην ευρωπαϊκή οικονομία να βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, με τις αναταράξεις στα Στενά του Ορμούζ να ενισχύουν τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να εξετάσουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ένωσης και τις εξελίξεις στην Ουκρανία.
Ενεργειακή ακρίβεια: Στο τραπέζι προσωρινά μέτρα στήριξης
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υπογραμμίσει την ανάγκη μείωσης των τιμών της ενέργειας, καθώς και τη δυνατότητα λήψης στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες.
Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι ο επικείμενος χειμώνας θα δοκιμάσει τις αντοχές της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ωστόσο, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επισημάνει ότι οι όποιες παρεμβάσεις πρέπει να σχεδιαστούν με τρόπο που θα προστατεύει τη δημοσιονομική σταθερότητα, καθώς οι διεθνείς αγορές εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από έντονη νευρικότητα.
Παράλληλα, θα επαναφέρει την ανάγκη ολοκλήρωσης της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και ενίσχυσης των διασυνδέσεων μεταξύ των κρατών-μελών, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης.
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή ασφάλεια: Τα διλήμματα της Ευρώπης
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δώσει ο πρωθυπουργός στην ανάγκη επανεξέτασης της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής υπό το πρίσμα των νέων γεωπολιτικών δεδομένων. Η θέση που θα παρουσιάσει είναι ότι, παρότι η πράσινη μετάβαση παραμένει μακροπρόθεσμος στόχος, οι σημερινές συνθήκες επιβάλλουν μεγαλύτερη έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια και στην προσαρμογή των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην ελληνική επιχειρηματολογία περιλαμβάνεται η επισήμανση ότι οι ευρωπαϊκές κλιματικές πολιτικές διαμορφώθηκαν σε μια περίοδο χαμηλότερου ενεργειακού κόστους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να θέσει το ερώτημα κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει ταυτόχρονα υψηλό ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, φιλόδοξους στόχους πράσινης μετάβασης και δημοσιονομική πειθαρχία, σε συνθήκες αυξημένου πληθωρισμού.
Ανταγωνιστικότητα: Επιμονή στην εφαρμογή των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι
Στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επισημάνει ότι η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη περιορισμού των στρατηγικών εξαρτήσεων της Ένωσης.
Η Αθήνα θα επιμείνει στην εφαρμογή των προτάσεων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις Λέτα και Ντράγκι, οι οποίες αφορούν την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, την ανταγωνιστικότητα και τις αναγκαίες ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις.
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να εκφράσει προβληματισμό για τους αργούς ρυθμούς απλοποίησης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και την περιορισμένη πρόοδο στην προώθηση του λεγόμενου «28ου καθεστώτος», που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός κοινού ρυθμιστικού πλαισίου για επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: Οι «κόκκινες γραμμές» της Ελλάδας
Κεντρική θέση στις συζητήσεις καταλαμβάνει και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται στη βάση του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου που έχει προετοιμάσει η Ιρλανδική Προεδρία.
Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν με περιορισμένους πόρους.
Η Αθήνα τάσσεται υπέρ ενός ισχυρού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ο οποίος θα μπορεί να καλύψει τις νέες προτεραιότητες στην άμυνα, στην ασφάλεια, στην έρευνα και στην καινοτομία.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί περαιτέρω περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι νέες ευρωπαϊκές ανάγκες.
Η Ελλάδα εμφανίζεται διατεθειμένη να συζητήσει τη δημιουργία πρόσθετων ίδιων πόρων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, υπό την προϋπόθεση ότι το οικονομικό βάρος δεν θα μεταφερθεί δυσανάλογα στις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Διεύρυνση της ΕΕ: Όχι σε βιαστικές αλλαγές στη λήψη αποφάσεων
Στο ζήτημα της διεύρυνσης, η ελληνική θέση παραμένει ότι η ένταξη νέων κρατών αποτελεί στρατηγική επένδυση για τη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης.
Η πρόοδος των υποψήφιων χωρών, ωστόσο, πρέπει να εξαρτάται από την εκπλήρωση των προβλεπόμενων κριτηρίων και των υποχρεώσεών τους.
Η Αθήνα διαφωνεί με την αλλαγή του τρόπου λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προϋπόθεση για τη διεύρυνση, θεωρώντας ότι οι εσωτερικές θεσμικές μεταρρυθμίσεις και η διαδικασία ένταξης νέων κρατών πρέπει να εξεταστούν χωριστά.
Σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, οι σχετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση και δεν πρέπει να οδηγήσουν σε βεβιασμένες αποφάσεις.
Μεταναστευτικό: Η πρόταση της Αθήνας για μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων
Στο Μεταναστευτικό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναλάβει την ανάγκη αποτελεσματικής προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα έχει ήδη εκφράσει την ικανοποίησή της για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην πρότασή της για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης έκτακτων μεταναστευτικών κρίσεων.
Ο μηχανισμός θα αφορά περιπτώσεις μαζικών εισροών ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης, αντίστοιχες με τα γεγονότα που σημειώθηκαν στον Έβρο το 2020.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διαμορφωθεί ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο αντίδρασης, ώστε τα κράτη-μέλη που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης να μην αντιμετωπίζουν μόνα τους καταστάσεις αυξημένης πίεσης.
