Μια σειρά από καίριες και καινοτόμες προτάσεις για το μέλλον της εργασίας στην εποχή της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης, κατέθεσε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στις Βρυξέλλες. Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής της στο Συμβούλιο Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικής Πολιτικής (EPSCO), η Ελληνίδα υπουργός ανέλυσε το πώς η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αναδιαμορφώνει ριζικά τα επαγγέλματα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για άμεσα αντανακλαστικά από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με κεντρικό θέμα της συνεδρίασης τη μετάβαση «Από την Καινοτομία στις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας», η Νίκη Κεραμέως παρουσίασε έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη, ο οποίος βασίζεται σε τρεις κεντρικούς άξονες για την προστασία και την ενίσχυση των εργαζομένων.
Ο πρώτος άξονας: Επανακατάρτιση και αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων
Το πρώτο και βασικότερο βήμα για την προσαρμογή στα νέα δεδομένα είναι η μαζική αναβάθμιση των δεξιοτήτων (upskilling) και η επανακατάρτιση (reskilling) του εργατικού δυναμικού. Όπως επισήμανε η υπουργός, η Ελλάδα επενδύει ήδη ενεργά σε αυτόν τον τομέα, προκειμένου οι εργαζόμενοι να εφοδιαστούν με τα απαραίτητα ψηφιακά προσόντα.
«Το μέλλον της εργασίας δεν χρειάζεται να διακατέχεται από φόβο. Αντίθετα μπορεί να χαρακτηρίζεται από προσαρμοστικότητα και αμοιβαία πρόοδο», σημείωσε χαρακτηριστικά. Αναφερόμενη στα ευρωπαϊκά δεδομένα, υπενθύμισε πως σύμφωνα με τη Eurostat, μόλις το 56% των Ευρωπαίων διέθετε βασικές ψηφιακές δεξιότητες το 2023, ποσοστό που απέχει παρασάγγας από τον στρατηγικό στόχο του 80% για το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα εφαρμόζει οριζόντια προγράμματα, ρίχνοντας το βάρος στις πράσινες και ψηφιακές ικανότητες.
Ο δεύτερος άξονας: Αντιμετώπιση του χάσματος στην αγορά εργασίας
Ο δεύτερος πυλώνας της ελληνικής στρατηγικής αφορά την αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών που παρατηρούνται ανάμεσα σε αυτά που ζητούν οι επιχειρήσεις και σε αυτά που προσφέρουν οι εργαζόμενοι. Η Νίκη Κεραμέως εξήγησε στους Ευρωπαίους ομολόγους της πώς η χώρα μας αξιοποιεί στοχευμένες πολιτικές βασισμένες σε πραγματικά δεδομένα (data-driven).
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Μηχανισμός Διάγνωσης της Αγοράς Εργασίας που λειτουργεί στην Ελλάδα, ένα πολύτιμο εργαλείο το οποίο εντοπίζει σε πραγματικό χρόνο τις αληθινές ανάγκες της αγοράς, σε βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ο τρίτος άξονας: Το νέο δίχτυ προστασίας και η «εισφορά» στην τεχνητή νοημοσύνη
Το πιο σημαντικό, ωστόσο, σημείο της τοποθέτησής της αφορούσε τον τρίτο άξονα: την ενίσχυση των μηχανισμών κοινωνικής προστασίας. Η υπουργός αναγνώρισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα εκτινάξει την παραγωγικότητα και τον πλούτο, όμως έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη δίκαιη κατανομή αυτών των οφελών, ώστε να μην εκτοξευθούν οι ανισότητες.
Αποδεχόμενη ρεαλιστικά ότι ορισμένες θέσεις εργασίας θα χαθούν οριστικά, πρότεινε τη δημιουργία ενός ισχυρότερου διχτυού ασφαλείας, μέσα από ανανεωμένα συστήματα επιδομάτων ανεργίας και μεταβατικές επιχορηγήσεις. Το μεγάλο ζήτημα, όμως, τίθεται με τη χρηματοδότηση των συντάξεων, καθώς η αντικατάσταση εργαζομένων από μηχανές θα σημάνει και την παύση καταβολής των αντίστοιχων ασφαλιστικών εισφορών.
Στο σημείο αυτό, η Νίκη Κεραμέως έθεσε στο ευρωπαϊκό τραπέζι μια εξαιρετικά πρωτοποριακή συζήτηση: «Πρέπει οι εταιρείες να υποχρεωθούν να καλύψουν σε κάποιο βαθμό το συγκεκριμένο κενό καταβάλλοντας εισφορά κοινωνικής ασφάλισης για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης;», αναρωτήθηκε, υπογραμμίζοντας πως αν και ακούγεται μακρινό, ο ρυθμός της τεχνολογίας απαιτεί να ανοίξει άμεσα αυτή η συζήτηση πριν να είναι πολύ αργά για τα ασφαλιστικά συστήματα της Ευρώπης.
Τέλος, στο περιθώριο των εργασιών της Συνεδρίασης, η Ελληνίδα υπουργός είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει κρίσιμες διμερείς επαφές. Συναντήθηκε, μεταξύ άλλων, με την Εκτελεστική Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Roxana Mînzatu, τον επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης Mario Nava, τον Πρόεδρο της ΕΟΚΕ Séamus Boland, καθώς και με τους ομολόγους της από την Κύπρο (Μαρίνο Μουσιούττα) και τη Γαλλία (Jean-Pierre Farandou).