Η Αθήνα «κλειδώνει» τη διεξαγωγή του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας εντός της επόμενης εβδομάδας και πάντως πριν από τις 15 Φεβρουαρίου, όπως ειπώθηκε στη τηλεοπτική συνέντευξη του Πρωθυπουργού στον ΣΚΑΪ. Παράλληλα, από την τουρκική πλευρά και ειδικά από φιλοκυβερνητικά μέσα καλλιεργείται εικόνα «κρίσιμου ραντεβού» στην Άγκυρα με ευρύτερη θεματολογία, που υπερβαίνει τη μία και μόνη διαφορά που αναγνωρίζει επισήμως η ελληνική θέση.
Τι «σήκωσε» ο Πρωθυπουργός στη συνέντευξη
Στον πυρήνα του μηνύματος μπαίνουν τρία στοιχεία:
- «Χωρίς επιδιαιτητές»: Η Αθήνα εκπέμπει ότι ο δίαυλος με την Άγκυρα πρέπει να είναι άμεσος, χωρίς τρίτους “μεσολαβητές” ως αναγκαίο πλαίσιο. Αυτό λειτουργεί διπλά: αφενός ως επίδειξη αυτοπεποίθησης, αφετέρου ως προληπτικό “φρένο” σε σενάρια εξωτερικής φόρμουλας που θα μπορούσε να φέρει πίεση για «πακέτο» θεμάτων.
- «Μία διαφορά»: Η ελληνική γραμμή επιμένει ότι το πραγματικό αντικείμενο, εφόσον πάμε σε ουσιαστική διαπραγμάτευση, είναι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών (υφαλοκρηπίδα/Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη) σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Όσο η Άγκυρα προσθέτει στο “μενού” ζητήματα τύπου γκρίζων ζωνών ή αποστρατιωτικοποίησης, η Αθήνα προειδοποιεί ότι η μετάβαση σε επόμενο στάδιο δυσκολεύει πολιτικά και πρακτικά.
- Διεθνής δικαιοδοσία ως «τελική έξοδος»: Επανέρχεται η λογική ότι, αν ποτέ υπάρξει επαρκής σύγκλιση για συνυποσχετικό, η λύση θα μπορούσε να αναζητηθεί με παραπομπή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Στο ίδιο κάδρο τοποθετείται και η υπενθύμιση του μονομερούς δικαιώματος επέκτασης χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. όταν κριθεί σκόπιμο.
Πού «κουμπώνει» το SAFE και γιατί το ανέφερε
Η αναφορά στο ευρωπαϊκό SAFE δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια – είναι πολιτικό εργαλείο πίεσης. Η Αθήνα δείχνει ότι η συμμετοχή τρίτης χώρας σε ευρωπαϊκά αμυντικά σχήματα δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από θεμελιώδη ζητήματα ασφάλειας, όπως το casus belli. Το μήνυμα είναι “άρση απειλής και αναθεωρητικής ρητορικής που σημαίνει πιθανό άνοιγμα παραθύρου σε ευρωπαϊκές ευκαιρίες”.
Τι «γράφει» η τουρκική πλευρά: win–win και ευρύτερη θεματολογία
Εδώ φαίνεται η βασική ασυμμετρία. Η τουρκική διπλωματία και μέρος του τουρκικού μιντιακού συστήματος προωθεί αφήγημα “αμοιβαία επωφελούς” (win–win) συνεργασίας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, με έμφαση στη συνέχιση των «ήρεμων νερών», αλλά όχι κατ’ ανάγκη αφού προηγηθεί οριοθέτηση. Αυτό, για την Αθήνα, μοιάζει με πρόσκληση σε «συνεκμετάλλευση και συνδιαχείριση» χωρίς καθαρό νομικό έδαφος και με ανοιχτά τα βαριά αγκάθια.
Συγκεκριμένα, το φιλοκυβερνητικό A Haber περιγράφει την επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού ως επικείμενη “κρίσιμη” συνάντηση στην Άγκυρα και προβάλλει θεματολογία όπως η Ανατολική Μεσόγειος, περιφερειακές εξελίξεις και οι «διαφορετικές συνεργασίες» της Ελλάδας στην περιοχή, πλαίσιο που παραπέμπει σε ευρύτερη ατζέντα από την ελληνική “μία διαφορά”.
Ανάλυση: Γιατί αυτή η συνάντηση είναι “τεστ ορίων”
- Τεστ ατζέντας: Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει το ΑΣΣ, αλλά με ποια αρχιτεκτονική. Αν η τουρκική πλευρά επιδιώξει να «κλειδώσει» συνεργασίες και διακηρύξεις σε Αιγαίο–Ανατολική Μεσόγειο χωρίς νομική οριοθέτηση, η Αθήνα θα βρεθεί μπροστά σε δίλημμα: θετικό κλίμα ή καθαρή γραμμή.
- Διπλό κέντρο στην Άγκυρα: Ακόμη κι αν το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εμφανίζεται πιο διαλλακτικό, οι πάγιες θέσεις του τουρκικού κράτους με τις “σκληρές” αναφορές και απειλές να παραμένουν ενεργές. Αυτό παράγει διαρκή αστάθεια στο “σήμα” που λαμβάνει η Αθήνα.
- SAFE ως μοχλός: Η Ελλάδα “δένει” τα ευρωπαϊκά κίνητρα με την ασφάλεια, επιχειρώντας να μετατρέψει την ευρωπαϊκή συζήτηση σε παράπλευρο μοχλό πίεσης έναντι του casus belli. Το αν αυτό λειτουργεί εξαρτάται από το κατά πόσο η Άγκυρα θεωρεί πραγματικά το SAFE προτεραιότητα ή απλώς το χρησιμοποιεί ως διαπραγματευτικό θέμα.
- Χρονοδιάγραμμα: Οι πληροφορίες που κυκλοφορούν σε διεθνή και ελληνικά ρεπορτάζ δείχνουν πιθανές ημερομηνίες 11 ή 13 Φεβρουαρίου για τη συνάντηση κορυφής στην Άγκυρα. Αν επιβεβαιωθεί, το timing είναι τέτοιο που “γράφει” ως προσπάθεια να κλειδώσει πολιτικό κλίμα πριν ξαναζεσταθούν οι εντάσεις της άνοιξης στο πεδίο.