Την κριτική μέρους της αντιπολίτευσης σχετικά το Μνημόνιο Κατανόησης με τη Βουλγαρία «για την αμοιβαία “κατάθεση” κειμηλίων ιστορικής αξίας», απέρριψε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, μιλώντας για «άγνοια» και «επιπολαιότητα».
Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης της ελληνοσερβικής Συμφωνίας για την προστασία της πολιτιστικής περιουσίας, εκπρόσωποι των κομμάτων της αντιπολίτευσης -ανάμεσά τους ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος- διερωτήθηκαν, πώς μπήκε στην ίδια διαπραγμάτευση ένα ανασκαφικό εύρημα, τα οστά του Τσάρου Σαμουήλ, με κλαπέντα κατά τη διάρκεια πολέμου αντικείμενα. Παράλληλα ζήτησαν την κατάθεση του Μνημονίου Αθηνών-Σόφιας στη Βουλή.
Η υπουργός απάντησε αναφέροντας ότι η αντιπολίτευση ασκεί κριτική ότι υπάρχουν χιλιάδες αντικείμενα που λεηλατήθηκαν σε συνθήκες πολέμου και παραμένουν στη Βουλγαρία, χωρίς να λαμβάνει υπόψη και αγνοώντας επιδεικτικά «τα θετικά για όσα έχουν παραχθεί».
«Είναι προφανές ότι όλη αυτή η ιστορία, ή δεν έχει γίνει κατανοητή ή δεν σας απασχόλησε να τη διαβάσετε. Και αυτό μπορώ να το καταλάβω για κάποια κόμματα, όχι όμως για κόμματα τα οποία έχουν κυβερνήσει», είπε και προχώρησε σε μια ιστορική αναδρομή όσων προηγήθηκαν:
«Ξέρετε από πότε έχει ξεκινήσει αυτή η ιστορία να συζητιέται; Και ποιοι τη συζήτησαν; Ξεκίνησε να συζητιέται από το 1923, όταν, υπό μία έννοια, η συνθήκη του Νεϊγύ ικανοποιήθηκε. Όταν ο Γεώργιος Σωτηρίου, διαπρεπής Βυζαντινολόγος, με τον πρέσβη Ραφαήλ, πήγε στην Βουλγαρία και πήρε αυτά τα οποία του έδωσαν οι Βουλγαροι, δηλαδή 259 χειρόγραφα, 62 αντικείμενα, καθώς και έναν αριθμό έντυπων βιβλίων, τα οποία σήμερα αυτά βρίσκονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη, στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, στο τότε Μουσείο Χειροτεχνημάτων, νυν Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και στο Μουσείο Μπενάκη. Επίσης, από αυτά τα οποία εκλάπησαν και διοχετεύθηκαν στις διεθνείς διεθνείς αγορές, οι υπηρεσίες μας, τα έχουν βρει και έχουν επαναπατριστεί».
Ειδικά για τα χειρόγραφα της Μονής Εικοσιφοινίσσης που εμφανίστηκαν από την Βουλγάρα Βυζαντινολόγο Αξίνια Τζούροβα, το 1990, η Λίνα Μενδώνη είπε ότι ουδείς είχε θέσει, τότε, ζήτημα επαναπατρισμού, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών των κυβερνήσεων από το 1991 και εξής, είχαν απαντήσει με διάφορες υπεκφυγές στον κοινοβουλευτικό έλεγχο. «Οι δυσκολίες είναι τεράστιες σε αυτά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, και μην τα αντιμετωπίζετε με επιπολαιότητα, διότι, αυτό το οποίο έρχεστε και μας λέτε είναι ότι κακώς επαναπατρίστηκαν τα 53 αντικείμενα, ενώ, θα υπήρχε μηδέν..»
«Οι μόνοι οι οποίοι ενδιαφέρθηκαν επί της ουσίας, ουσιαστικά, ήταν η Εκκλησία και ιδιαίτερα ο μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας, Παύλος», συμπλήρωσε η υπουργός. «Ο μόνος. Και έρχεται η Σύνοδος της Ελλάδος και το Οικουμενικό Πατριαρχείο και χαιρετίζει αυτή τη συμφωνία. Διότι είναι αυτοί οι οποίοι γνωρίζουν την ιστορία την οποία εσείς επιδεικτικά αγνοείτε».
