«Η εξουσία δεν φωνάζει. Κρύβεται σε αυτούς που δεν προσέχεις». Δεν είναι απλώς μια λογοτεχνική φράση· είναι ένα πολιτικό μοτίβο. Και αν το δει κανείς με ψυχραιμία, ίσως είναι και το κλειδί για να διαβάσει κανείς την υπόθεση των υποκλοπών στην Ελλάδα.
Γιατί σε αυτή την ιστορία, όσο περισσότερο μιλούν οι πρωταγωνιστές, τόσο περισσότερο βαθαίνει η σκιά γύρω από όσους δεν μιλούν.
Η πρόσφατη «διάθεση» ενός εκ των εμπλεκομένων να δώσει πληροφορίες δεν είναι αυτονόητη πράξη μετάνοιας. Στην πολιτική, οι αποκαλύψεις έχουν χρόνο, σκοπιμότητα και αποδέκτη. Το ερώτημα δεν είναι μόνο τι λέει τώρα. Είναι γιατί δεν μιλούσε τόσο καιρό. Τι άλλαξε; Πιέστηκε; Διαπραγματεύεται; Ή μήπως επιχειρεί να προλάβει εξελίξεις που έρχονται;
Ακόμη πιο κρίσιμο: μιλά για όλα ή μόνο για όσα τον εξυπηρετούν;
Διότι κάθε τέτοια υπόθεση έχει δύο επίπεδα. Το ορατό — τα πρόσωπα που εκτίθενται, δικάζονται, καταδικάζονται. Και το αόρατο — εκεί όπου κινούνται οι πραγματικοί σχεδιαστές, όσοι δεν αφήνουν ίχνη ή φροντίζουν να σβήνονται.
Και εδώ γεννάται ένα δεύτερο, πιο ενοχλητικό ερώτημα: μήπως η υπόθεση των υποκλοπών δεν αφορά μόνο πολιτικά πρόσωπα; Μήπως υπάρχει ένα πλέγμα ιδιωτικών συμφερόντων, τεχνοκρατών, μεσαζόντων ή εταιρικών σχημάτων που λειτουργούν ως γέφυρα ανάμεσα στην εξουσία και τα εργαλεία της;
Γιατί το Predator — και κάθε παρόμοιο λογισμικό — δεν είναι ένα απλό «μέσο». Είναι προϊόν, υπηρεσία, δίκτυο. Κάποιος το αγόρασε. Κάποιος το διακίνησε. Κάποιος το ενεργοποίησε. Και —κυρίως— κάποιος το πλήρωσε.
Και όμως, το πιο καίριο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιος πλήρωσε για την απόκτησή του; Ο ήδη καταδικασμένος σιωπά. Και αυτή η σιωπή είναι πιο ηχηρή από οποιαδήποτε κατάθεση.
Διότι το χρήμα αφήνει πάντα ίχνη. Εκτός αν δεν θέλεις να τα βρεις.
Και τότε έρχεται το τελευταίο, σχεδόν αφελές αλλά θεμελιώδες ερώτημα: γιατί μια κυβέρνηση να χρειάζεται ένα τέτοιο σύστημα, όταν διαθέτει ήδη την ΕΥΠ; Ποια «τρύπα» ερχόταν να καλύψει το Predator; Και κυρίως: ποιος λειτουργούσε εκτός θεσμικού πλαισίου;
Η απάντηση, αν υπάρξει ποτέ, δεν θα δοθεί από αυτούς που βρίσκονται στο προσκήνιο. Θα προκύψει — αν προκύψει — από εκείνους που μέχρι σήμερα δεν έχουμε καν σκεφτεί να ρωτήσουμε.
Γιατί τελικά, ίσως αυτό να είναι το πραγματικό μάθημα της υπόθεσης:
η εξουσία δεν κραυγάζει από τα έδρανα.
Ψιθυρίζει από τα παρασκήνια