Ο Τζόσουα Χακ (Joshua Huck) αναλαμβάνει επισήμως την Πέμπτη (15/10) την ηγεσία της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στην Ελλάδα, διαδεχόμενος προσωρινά την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μετά την απομάκρυνσή της από τη θέση της πρέσβεως. Πρόκειται για έναν διπλωμάτη καριέρας, με περισσότερα από 20 χρόνια υπηρεσίας στο αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, εμπειρία στις σχέσεις με την Κίνα και την Ασία και άμεση γνώση των υποθέσεων Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας.
Η επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του ως επιτετραμμένου των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοινώθηκε το βράδυ της Τετάρτης 14 Οκτωβρίου, μετά την παραίτηση που ζήτησε ο Λευκός Οίκος από την Γκίλφοϊλ, στον απόηχο δημοσιευμάτων με καταγγελίες για τη διπλωματική της δραστηριότητα. Η ίδια έχει απορρίψει τις κατηγορίες που έχουν διατυπωθεί εις βάρος της.
Ο Χακ δεν είναι νέο πρόσωπο στην Αθήνα. Από τον Αύγουστο του 2025 υπηρετούσε ως αναπληρωτής επικεφαλής της αμερικανικής πρεσβείας, έχοντας αναλάβει τον συντονισμό σημαντικού μέρους της καθημερινής διπλωματικής δραστηριότητας.
Η αλλαγή στην ηγεσία της πρεσβείας δεν συνεπάγεται, επομένως, την άφιξη ενός διπλωμάτη που χρειάζεται να γνωρίσει από την αρχή την ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Αντίθετα, ο Χακ έχει ασχοληθεί επί σειρά ετών με τις σχέσεις των ΗΠΑ με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην Αθήνα – Η εμπειρία στα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό
Πριν μετακινηθεί στην Ελλάδα, ο Τζόσουα Χακ κατείχε τη θέση του αναπληρωτή βοηθού υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, με αρμοδιότητα τη Νότια Ευρώπη και τον Καύκασο. Στη θέση αυτή, την οποία ανέλαβε τον Ιούνιο του 2023, είχε υπό την εποπτεία του την αμερικανική πολιτική για μια περιοχή με σημαντικές γεωπολιτικές προκλήσεις, όπου συναντώνται τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Τουρκίας και άλλων περιφερειακών δυνάμεων.
Προηγουμένως είχε διατελέσει διευθυντής του Γραφείου Υποθέσεων Νότιας Ευρώπης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, με αρμοδιότητα τέσσερις χώρες: Την Ελλάδα, την Κύπρο, την Τουρκία και τη Μάλτα.
Η συγκεκριμένη υπηρεσιακή εμπειρία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τον νέο του ρόλο. Η Ελλάδα και η Τουρκία αποτελούν δύο σημαντικούς συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, ενώ το Κυπριακό παραμένει ένα από τα πλέον σύνθετα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου.
Μέσα από τις προηγούμενες αρμοδιότητές του, ο Χακ είχε τη δυνατότητα να παρακολουθεί την αμερικανική πολιτική για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τη συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Δεν υπάρχουν, πάντως, δημοσίως τεκμηριωμένα στοιχεία που να επιτρέπουν την απόδοση συγκεκριμένων διπλωματικών αποφάσεων ή προσωπικών θέσεων στον ίδιο για τα ζητήματα αυτά.
Η μακρά διαδρομή στην Ασία και η συνεργασία με τον Κερτ Κάμπελ
Η σταδιοδρομία του Χακ δεν περιορίζεται στις ευρωπαϊκές υποθέσεις.
Σύμφωνα με το επίσημο βιογραφικό του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, έχει υπηρετήσει σε έξι σημαντικούς διπλωματικούς σταθμούς: Στη Σαγκάη, το Τόκιο, τη Σόφια, τη Ρανγκούν, την Ταϊπέι και το Χονγκ Κονγκ.
Η παρουσία του σε διαφορετικές ασιατικές πρωτεύουσες και οικονομικά κέντρα συνδέθηκε με μια περίοδο αυξανόμενης σημασίας των σχέσεων Ουάσιγκτον – Πεκίνου.
Στην Ουάσιγκτον υπηρέτησε επίσης στο Γραφείο Κινεζικών Υποθέσεων και στο Γραφείο Κορεατικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Ιδιαίτερη θέση στο βιογραφικό του έχει η συνεργασία του με τον Κερτ Κάμπελ, έναν από τους σημαντικότερους Αμερικανούς διπλωμάτες σε θέματα Ασίας και Ειρηνικού.
Ο Χακ διετέλεσε προσωπάρχης του Κάμπελ όταν εκείνος υπηρετούσε ως βοηθός υπουργός Εξωτερικών για τις υποθέσεις Ανατολικής Ασίας και Ειρηνικού.
Η θέση αυτή του έδωσε εμπειρία στον συντονισμό διπλωματικών πρωτοβουλιών και στη λειτουργία των ανώτερων κλιμακίων του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Οι σπουδές του και οι τέσσερις ξένες γλώσσες
Το ακαδημαϊκό υπόβαθρο του Τζόσουα Χακ συνδέεται επίσης με τις διεθνείς σχέσεις και την Ασία.
Είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Johns Hopkins των Ηνωμένων Πολιτειών και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου από το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ιαπωνίας.
Έχει επίσης αποκτήσει πιστοποιητικό σπουδών από τη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών του Johns Hopkins, γνωστή ως SAIS, στην Μπολόνια της Ιταλίας.
Στο επίσημο βιογραφικό του αναφέρονται τέσσερις ξένες γλώσσες: Μανδαρινικά κινεζικά, ιαπωνικά, βιρμανικά και βουλγαρικά.
Πρόκειται για γλωσσικές δεξιότητες που αντανακλούν και τις περιοχές στις οποίες έχει υπηρετήσει κατά τη διάρκεια της διπλωματικής του σταδιοδρομίας.
Τι σημαίνει ότι αναλαμβάνει ως επιτετραμμένος και όχι ως πρέσβης
Παρά την επίσημη ανάληψη της ηγεσίας της πρεσβείας, ο Τζόσουα Χακ δεν έχει διοριστεί νέος πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα.
Αναλαμβάνει ως επιτετραμμένος, δηλαδή ως ο διπλωμάτης που διευθύνει προσωρινά την αποστολή όταν η θέση του πρέσβη παραμένει κενή.
Ο ρόλος αυτός του επιτρέπει να εκπροσωπεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στις επαφές με την ελληνική κυβέρνηση, να συντονίζει τις υπηρεσίες της πρεσβείας και να διασφαλίζει τη συνέχεια της διμερούς συνεργασίας.
Παράλληλα, διατηρεί την επικοινωνία με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και μεταφέρει στην Ουάσιγκτον τις εξελίξεις που αφορούν την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.
Η ιδιότητά του διαφέρει από εκείνη του πρέσβη, ο οποίος διορίζεται από τον Αμερικανό πρόεδρο και αναλαμβάνει μετά την προβλεπόμενη έγκριση της Γερουσίας.
Η θητεία του Χακ ως επικεφαλής θα συνεχιστεί μέχρι να επιλεγεί και να αναλάβει καθήκοντα νέος πρέσβης ή μέχρι να υπάρξει διαφορετική υπηρεσιακή απόφαση.
Η επόμενη ημέρα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις
Ο Χακ αναλαμβάνει σε μια περίοδο κατά την οποία η ατζέντα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων περιλαμβάνει σημαντικά ζητήματα ενέργειας, ασφάλειας και περιφερειακής συνεργασίας.
Στο ενεργειακό πεδίο, η Ουάσιγκτον επιδιώκει την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως κόμβου μεταφοράς αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά, μεταξύ άλλων μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Στον τομέα της άμυνας, η διμερής συνεργασία περιλαμβάνει την εφαρμογή της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, τη χρήση στρατιωτικών εγκαταστάσεων και τα εξοπλιστικά προγράμματα.
Παράλληλα, η αμερικανική διπλωματία παρακολουθεί τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας και τις εξελίξεις γύρω από την Κύπρο, δύο πεδία στα οποία ο νέος επικεφαλής της πρεσβείας διαθέτει προηγούμενη υπηρεσιακή εμπειρία.
Η απομάκρυνση της Γκίλφοϊλ δημιουργεί, ωστόσο, ένα διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον.
Η πρώην πρέσβης διέθετε προσωπική σχέση με το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ και είχε στηρίξει μεγάλο μέρος της δημόσιας διπλωματικής της παρουσίας σε αυτή την πρόσβαση.
Ο Χακ προέρχεται από τη μόνιμη διπλωματική υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η επιρροή του βασίζεται πρωτίστως στην υπηρεσιακή εμπειρία, στη γνώση των θεσμών και στη διαχείριση των διπλωματικών φακέλων.
Αυτή η διαφορά δεν συνεπάγεται αυτομάτως αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Ελλάδα. Αναδεικνύει όμως δύο διαφορετικές διαδρομές προς την κορυφή μιας διπλωματικής αποστολής: Εκείνη του πολιτικού διορισμού και εκείνη της επαγγελματικής διπλωματίας.
Πότε θα οριστεί ο νέος Αμερικανός πρέσβης
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι ποιο πρόσωπο θα επιλέξει ο Ντόναλντ Τραμπ για τη θέση του πρέσβη στην Αθήνα.
Μέχρι τις 15 Οκτωβρίου δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα υποψήφιος για τη διαδοχή της Γκίλφοϊλ.
Η διαδικασία απαιτεί προεδρική υποψηφιότητα και εξέταση από τη Γερουσία, γεγονός που σημαίνει ότι η προσωρινή ηγεσία της πρεσβείας μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες.
Οι ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου προσθέτουν ακόμη έναν παράγοντα αβεβαιότητας ως προς το χρονοδιάγραμμα των διορισμών, χωρίς προς το παρόν να μπορεί να προσδιοριστεί πότε θα αναλάβει νέος πρέσβης.
Για την ώρα, η Ουάσιγκτον έχει αναθέσει την εκπροσώπησή της στην Αθήνα σε έναν διπλωμάτη που γνωρίζει ήδη το ελληνικό περιβάλλον, έχει χειριστεί ζητήματα Νότιας Ευρώπης από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και διαθέτει εμπειρία από διαφορετικά κέντρα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Ο Τζόσουα Χακ καλείται πλέον να διασφαλίσει τη θεσμική συνέχεια της αμερικανικής παρουσίας στην Ελλάδα, την ώρα που η Ουάσιγκτον αναζητά το πρόσωπο που θα αναλάβει μόνιμα την εκπροσώπησή της σε μια περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας.
