Στο επίκεντρο της συζήτησης για το Εθνικό Απολυτήριο τίθεται το Λύκειο, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από τον δημόσιο διάλογο, με την αξιοπιστία του τίτλου και τη δικαιοσύνη στην αξιολόγηση να τίθενται στο επίκεντρο ενώ η συζήτηση δεν αφορά τη διατήρηση των Πανελλαδικών αφού από όσα προκύπτουν η κατάργηση δεν αποτελεί επιλογή στο παρόν στάδιο.
Το Υπουργείο περιγράφει ένα σχολείο που έχει μετατραπεί σε προθάλαμο εξετάσεων. Η κριτική δεν εστιάζει μόνο στην τελική διαδικασία, αλλά σε όλο τον τρόπο λειτουργίας του Λυκείου. Στο αφήγημα, το πρόβλημα μεταφέρεται από τις εξετάσεις στην καθημερινότητα. Στη διδασκαλία, στην αποστήθιση, στην πίεση, στην απουσία κριτικής σκέψης.
Η φράση που κλείνει το βασικό μέτωπο
Στο πλαίσιο του εθνικού διαλόγου, το Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι οι Πανελλαδικές δεν καταργούνται τώρα. Παράλληλα, δίνει μήνυμα σταθερότητας προς τους μαθητές που βρίσκονται ήδη στο Λύκειο και προς όσους πλησιάζουν σε αυτό. Το σήμα είναι πολιτικό και πρακτικό. Δεν υπάρχει άμεση αλλαγή «παιχνιδιού» για τις οικογένειες που σχεδιάζουν με βάση το υπάρχον σύστημα.
Η συζήτηση μεταφέρεται από το μεγάλο δίλημμα, Πανελλαδικές ή όχι, στο πεδίο των κανόνων. Πώς θα γίνει αξιόπιστο το Απολυτήριο. Πώς θα είναι συγκρίσιμα τα αποτελέσματα. Πώς θα περιοριστεί η εξετασιοκεντρική πίεση χωρίς να χαθεί η αξιοπιστία. Πώς θα αποφευχθεί ο πληθωρισμός βαθμών.
Το Υπουργείο αναγνωρίζει την κοινωνική πλευρά του σημερινού μοντέλου. Την εμπειρία ότι όλα κρίνονται σε μία στιγμή. Τη σύνδεση της προετοιμασίας με φροντιστήρια και ιδιαίτερα. Τις άνισες αφετηρίες που καθορίζονται από το εισόδημα της οικογένειας. Στον ίδιο χρόνο, επιμένει ότι χωρίς αυστηρούς κανόνες αξιολόγησης, καμία νέα αρχιτεκτονική δεν στέκει.
Με το ενδεχόμενο κατάργησης εκτός άμεσης ατζέντας, η κατεύθυνση κατευθύνεται στην αναβάθμιση του Λυκείου και του απολυτηρίου ως τίτλου ώστε να αποκτήσει βάρος η σχολική επίδοση με κοινά κριτήρια και διαφάνεια και η αναζήτηση τρόπων ώστε η πρόσβαση στην Τριτοβάθμια να στηρίζεται σε πλαίσιο που θεωρείται δίκαιο και κοινωνικά αποδεκτό.
Το μήνυμα προς μαθητές, γονείς και φροντιστήρια είναι διπλό. Σταθερότητα βραχυπρόθεσμα, αφού ο βασικός μηχανισμός επιλογής παραμένει και μετατόπιση του κέντρου βάρους μεσοπρόθεσμα, αφού ο στόχος γίνεται η αξιολόγηση μέσα στο σχολείο και η θωράκιση του απολυτηρίου.