Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο των εκτός Ελλάδας εκλογέων και τη σύσταση διακριτής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο συζήτησης για τη συμμετοχή των Ελλήνων της διασποράς στις εθνικές εκλογές.
Η ρύθμιση προβλέπει ότι οι Έλληνες που βρίσκονται εκτός επικράτειας θα μπορούν, εφόσον εξασφαλιστεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, να ψηφίζουν με επιστολική διαδικασία στις εθνικές εκλογές του 2027. Παράλληλα, θεσμοθετείται ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια για τον Απόδημο Ελληνισμό με τρεις έδρες, δίνοντας τη δυνατότητα στους εκλογείς του εξωτερικού να επιλέγουν οι ίδιοι τους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν στο εθνικό Κοινοβούλιο.
Το κρίσιμο όριο των 2/3 και τι προβλέπει το Σύνταγμα
Η εφαρμογή της επιστολικής ψήφου από τις εκλογές του 2027 προϋποθέτει την εξασφάλιση πλειοψηφίας 2/3 των βουλευτών, δηλαδή 200 ψήφων, όπως ορίζει η παράγραφος 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος. Πρόκειται για αυξημένη πλειοψηφία, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συναίνεση ευρύτερων πολιτικών δυνάμεων.
Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η συγκεκριμένη πλειοψηφία, θα παραμείνει σε ισχύ το σημερινό πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο οι εκτός Ελλάδας εκλογείς ψηφίζουν με φυσική παρουσία σε εκλογικά τμήματα που λειτουργούν στο εξωτερικό.
Αντίστοιχα, εφόσον δεν συγκεντρωθούν οι απαιτούμενες 200 ψήφοι, η ρύθμιση για την εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού δεν θα εφαρμοστεί στις εκλογές του 2027, αλλά στις μεθεπόμενες, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 54 του Συντάγματος.
Πώς θα κατανέμονται οι έδρες
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος κατανομής των εδρών. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η συνολική κατανομή των 300 εδρών θα υπολογίζεται με βάση το σύνολο των ψήφων που λαμβάνει κάθε συνδυασμός σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής του Απόδημου Ελληνισμού.
Οι τρεις έδρες της νέας περιφέρειας θα κατανέμονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που ισχύει για τις υπόλοιπες τριεδρικές περιφέρειες της χώρας, όπως η Αργολίδα, η Λακωνία, η Αρκαδία και η Βοιωτία. Με άλλα λόγια, δεν δημιουργείται ειδικό εκλογικό καθεστώς, αλλά εντάσσεται στο υφιστάμενο σύστημα κατανομής.
Το χρονοδιάγραμμα συζήτησης
Η πρώτη κοινή συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026 στις 13:00.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, το νομοσχέδιο αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου.
Η πολιτική αντιπαράθεση αναμένεται έντονη, καθώς η επιστολική ψήφος για τους Έλληνες του εξωτερικού αποτελεί ζήτημα με θεσμικό και πολιτικό βάρος. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν θα ψηφιστεί, αλλά αν θα συγκεντρώσει την απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία ώστε να ισχύσει από τις εκλογές του 2027.