Με την ενεργειακή κρίση να απειλεί εκ νέου την ευρωπαϊκή οικονομία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρέθηκε στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, ζητώντας άμεση και συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση, την ώρα που οι «27» εμφανίζονται διχασμένοι ως προς το πότε και πώς πρέπει να ληφθούν μέτρα.
Τι ζήτησε ο Μητσοτάκης για την ενεργειακή κρίση
Ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί άμεσα, πριν οι επιπτώσεις της κρίσης μεταφερθούν πλήρως σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Όπως τόνισε, η απάντηση οφείλει να είναι τόσο εθνική όσο και ευρωπαϊκή, με βασική προτεραιότητα την προστασία των καταναλωτών και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
Η Αθήνα συγκαταλέγεται στις χώρες που ζητούν στοχευμένες παρεμβάσεις, αντλώντας –όπως επισημαίνεται– διδάγματα από την περίοδο της πανδημίας, όταν η έγκαιρη δράση περιόρισε τις οικονομικές επιπτώσεις.
Δύο στρατόπεδα στην ΕΕ για τα μέτρα στην ενέργεια
Το βασικό σημείο τριβής στη Σύνοδο αφορά τον χρόνο και την ένταση των παρεμβάσεων. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, διαμορφώνονται δύο διακριτά στρατόπεδα.
Το πρώτο στρατόπεδο εμφανίζεται επιφυλακτικό και δεν επιθυμεί την άμεση λήψη μέτρων. Οι χώρες που το συγκροτούν εκφράζουν ανησυχία για πιθανές παρενέργειες στην αγορά και τονίζουν την ανάγκη δημοσιονομικής πειθαρχίας, επιλέγοντας να παρακολουθήσουν πρώτα την εξέλιξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Στον αντίποδα, το δεύτερο στρατόπεδο –στο οποίο εντάσσεται και η Ελλάδα– ζητά άμεση δράση, προκειμένου να αποφευχθεί νέα επιβάρυνση των πολιτών και να διατηρηθεί η ομαλή λειτουργία της αγοράς. Η λογική αυτής της προσέγγισης βασίζεται στην έγκαιρη παρέμβαση, ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη προηγούμενων κρίσεων.
Πώς επηρεάζει η Μέση Ανατολή την ενεργειακή ασφάλεια
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αποτελούν τον βασικό καταλύτη των συζητήσεων. Η αστάθεια στην περιοχή, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν έντονες πιέσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η Ευρώπη, που παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές ενέργειας, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο νέων αυξήσεων στις τιμές, κάτι που θα επηρεάσει άμεσα το κόστος ζωής.
Το «αγκάθι» της ευρωπαϊκής συνοχής
Η αδυναμία διαμόρφωσης ενιαίας στάσης δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Ήδη στο ζήτημα της Ουκρανίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση δυσκολεύτηκε να επιδείξει συνοχή, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη στάση της Ουγγαρίας, η οποία δεν ήρε το βέτο για πακέτο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ.
Το γεγονός αυτό εντείνει τον προβληματισμό για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε μια νέα κρίση, που εξελίσσεται ταχύτατα και επηρεάζει πολλαπλά επίπεδα πολιτικής.
Η παρέμβαση για την άμυνα και το άρθρο 42.7
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε και το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, ζητώντας τη θεσμική ενίσχυση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής (άρθρο 42.7 της ΕΕ).
Όπως ανέφερε, απαιτείται σαφής οδικός χάρτης ώστε η ρήτρα να μπορεί να ενεργοποιείται αποτελεσματικά σε περιπτώσεις κρίσεων ή επιθέσεων, ενισχύοντας τη συλλογική άμυνα της Ευρώπης.
Στο τραπέζι και το μεταναστευτικό
Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Έλληνας πρωθυπουργός συμμετείχε σε άτυπη συνάντηση 16 ηγετών για το μεταναστευτικό, παρουσία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το ζήτημα αποκτά νέα σημασία, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένες μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη.
Η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες εξελίσσεται σε κρίσιμο τεστ για την ευρωπαϊκή συνοχή, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιχειρεί να διαμορφώσει ένα κοινό πλαίσιο άμεσης δράσης, την ώρα που η ενεργειακή κρίση δείχνει να επιστρέφει δυναμικά στο ευρωπαϊκό προσκήνιο.