Ο καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, κατέθεσε Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και Εσωτερικών, Θεόδωρο Λιβάνιο, για την αξιοποίηση της έκτασης του πρώην εργοστασίου «Αλυσίδα» στη Χαριλάου ως χώρου αστικού πρασίνου.
Με την κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητείται η έμπρακτη στήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης από την κεντρική Πολιτεία, μέσω χρηματοδότησης, πολεοδομικών εργαλείων και θεσμικού συντονισμού. Ο Μιχάλης Χουρδάκης αναφέρει ότι η Χαριλάου αντιμετωπίζει σοβαρό έλλειμμα κοινόχρηστων χώρων και πρασίνου και θέτει το ζήτημα της διατήρησης μίας από τις τελευταίες ουσιαστικές δυνατότητες δημιουργίας χώρου πρασίνου στον πυκνοδομημένο αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης.
Η έλλειψη ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων και αστικού πρασίνου αποτελεί, όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση, διαχρονικό πρόβλημα για την πόλη και συνδέεται με το μικροκλίμα, τη θερμική επιβάρυνση, τη δημόσια υγεία, την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα και την καθημερινή ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Πρωτοβουλία Κατοίκων για την Περιοχή της Αλυσίδας, βάσει του εγκεκριμένου Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου, στην 19η Πολεοδομική Ενότητα καταγράφεται σημαντικό έλλειμμα κοινόχρηστων χώρων και πρασίνου. Στην περιοχή βρίσκεται η έκταση του πρώην εργοστασίου «Αλυσίδα», συνολικού εμβαδού περίπου 5,6 στρεμμάτων.
Ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες για την απόδοση τμήματος της έκτασης σε κοινόχρηστο πράσινο. Στην Ερώτηση σημειώνεται ότι τα σύνθετα πολεοδομικά, χρηματοδοτικά και ιδιοκτησιακά ζητήματα της υπόθεσης δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά με τις δυνατότητες ενός δήμου και ότι τα αναγκαία εργαλεία βρίσκονται κατά κύριο λόγο στο πεδίο ευθύνης της κεντρικής Πολιτείας.
Η Πρωτοβουλία Κατοίκων έχει θέσει το αίτημα να διερευνηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης μεγαλύτερου τμήματος ή και του συνόλου της έκτασης ως ενιαίου χώρου πρασίνου και αναψυχής. Το αίτημα, όπως αναφέρεται, απαιτεί τεκμηριωμένη νομική, πολεοδομική και οικονομική αξιολόγηση, με πλήρη σεβασμό στα νόμιμα δικαιώματα των ιδιοκτητών και αξιοποίηση κάθε πρόσφορου θεσμικού εργαλείου.
Χρηματοδότηση και πολεοδομικά εργαλεία
Ο βουλευτής ζητά να διευκρινιστεί αν το Πράσινο Ταμείο μπορεί να χρηματοδοτήσει, εν όλω ή εν μέρει, την απόκτηση, την απαλλοτρίωση ή τη διατήρηση της έκτασης ως κοινόχρηστου χώρου πρασίνου, καθώς και ποιες προϋποθέσεις, διαδικασίες και χρηματοδοτικά όρια ισχύουν για μία τέτοια παρέμβαση.
Παράλληλα, ζητά να αποσαφηνιστεί ποια πολεοδομικά και ιδιοκτησιακά εργαλεία θεωρεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας καταρχήν πρόσφορα για την περίπτωση της «Αλυσίδας», όπως το «Ενεργό Οικοδομικό Τετράγωνο», η μεταφορά συντελεστή δόμησης, οι ανταλλαγές ή άλλες ισοδύναμες λύσεις. Για όσα εργαλεία κριθούν μη εφαρμόσιμα, ζητείται η αιτιολόγηση.
Η Ερώτηση περιλαμβάνει ακόμη αίτημα για προσωρινά ή μεταβατικά μέτρα, εντός του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου και χωρίς θίξη νόμιμων δικαιωμάτων, ώστε να μη δημιουργηθούν μη αναστρέψιμα πολεοδομικά τετελεσμένα πριν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των διαθέσιμων λύσεων.
Προς τους δύο υπουργούς τίθεται το ερώτημα αν η κυβέρνηση προτίθεται να στηρίξει την πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης για την απόδοση της έκτασης σε κοινόχρηστο πράσινο και, εφόσον ναι, με ποια συγκεκριμένα μέσα, από ποιον φορέα και με ποιο χρονοδιάγραμμα. Ζητείται επίσης ο κυβερνητικός σχεδιασμός για το έλλειμμα κοινόχρηστων χώρων και αστικού πρασίνου στις πυκνοδομημένες περιοχές της Θεσσαλονίκης, ιδίως στην Ανατολική Θεσσαλονίκη, καθώς και τα προγράμματα, οι πόροι ή τα θεσμικά εργαλεία που προβλέπεται να ενεργοποιηθούν.
Από το υπουργείο Εσωτερικών ζητείται να αναφέρει ποια τεχνική, θεσμική ή χρηματοδοτική στήριξη μπορεί να παράσχει στον Δήμο Θεσσαλονίκης, μέσω προγραμμάτων χρηματοδότησης των ΟΤΑ ή άλλου κατάλληλου μηχανισμού, για την απόκτηση, διατήρηση και διαμόρφωση της έκτασης ως χώρου πρασίνου. Επίσης, ερωτάται αν θα οριστεί συγκεκριμένο υπηρεσιακό σημείο επαφής για τον Δήμο και με ποιο χρονοδιάγραμμα.
Αίτημα για έγγραφα στη Βουλή
Με την Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων ζητείται να κατατεθούν στη Βουλή, κατά λόγο αρμοδιότητας, τα αιτήματα, οι φάκελοι και η αλληλογραφία που έχουν περιέλθει από 1.1.2024 έως σήμερα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο υπουργείο Εσωτερικών ή στο Πράσινο Ταμείο από τον Δήμο Θεσσαλονίκης, την Πρωτοβουλία Κατοίκων ή άλλον φορέα σχετικά με την έκταση του πρώην εργοστασίου «Αλυσίδα» στη Χαριλάου.
Ζητούνται ακόμη τυχόν υφιστάμενες υπηρεσιακές εισηγήσεις, γνωμοδοτήσεις, σημειώματα ή τεχνικές επεξεργασίες για τη χρηματοδότηση, την απαλλοτρίωση, την απόκτηση, τη διατήρηση ή την πολεοδομική ρύθμιση της έκτασης, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής εφαρμογής του «Ενεργού Οικοδομικού Τετραγώνου», της μεταφοράς συντελεστή δόμησης ή άλλου αντίστοιχου εργαλείου.
Η Αίτηση περιλαμβάνει επίσης τις μελέτες, τους πίνακες, τους χάρτες ή άλλα διοικητικά έγγραφα που διαθέτουν τα υπουργεία ή το Πράσινο Ταμείο και αποτυπώνουν το έλλειμμα κοινόχρηστων χώρων και αστικού πρασίνου στην 19η Πολεοδομική Ενότητα Χαριλάου ή στην ευρύτερη περιοχή.
Σε δήλωσή του, ο Μιχάλης Χουρδάκης ανέφερε: «Η Θεσσαλονίκη δεν αντέχει να χάνει άλλο ελεύθερο χώρο. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες για την “Αλυσίδα” και η κεντρική Πολιτεία οφείλει να σταθεί δίπλα του, όχι με γενικές διακηρύξεις, αλλά με πόρους, εργαλεία και σαφές χρονοδιάγραμμα. Η Χαριλάου χρειάζεται περισσότερο πράσινο και οι κάτοικοι δικαιούνται συγκεκριμένες απαντήσεις».
Η Ερώτηση και η Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων φέρουν ημερομηνία Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 2026. Το πολιτικό γραφείο του βουλευτή βρίσκεται στη Βουλής 4, Αθήνα, 10562, στον 4ο όροφο, γραφείο 411. Τα τηλέφωνα επικοινωνίας που αναφέρονται είναι 210 370 6211, 2312 311 815 και 6944315100.
