Υπέρ μιας τολμηρής συνταγματικής αναθεώρησης τοποθετήθηκε ο πρώην υπουργός, Αλέκος Παπαδόπουλος, χαρακτηρίζοντας επιτακτική την ανάγκη θεσμικής ανανέωσης της χώρας και ριζικών αλλαγών στη λειτουργία του κράτους. «Το βασικό πρόβλημα της χώρας είναι το ίδιο το πολιτικό σύστημα», επεσήμανε, ξεκαθαρίζοντας πως κατά την άποψή του, τα δημοσιονομικά προβλήματα είναι παράγωγα ενός μοντέλου που αναπαράγει δαπάνες, πελατειακές σχέσεις και πολιτικές εξαρτήσεις.
Μιλώντας σε εκδήλωση – συζήτηση με θέμα «Λειτουργικό Κράτος – Αποτελεσματική Διακυβέρνηση», που διοργάνωσε το Ινστιτούτο για τη Σοσιαλδημοκρατία – Insocial, ο Αλέκος Παπαδόπουλος εκτίμησε ότι καμία επιμέρους μεταρρύθμιση δεν πρόκειται να ευδοκιμήσει αν δεν υπάρξει βαθιά αναθέσμιση του πολιτικού συστήματος.
«Η επόμενη συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί ευκαιρία για ουσιαστική αλλαγή, προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία των θεσμών και να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης», σημείωσε, και πρότεινε μεταξύ άλλων: Την ενίσχυση του ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας με με άμεση εκλογή από τον λαό, τη δημιουργία Γερουσίας ως δεύτερου νομοθετικού σώματος, αναλογικότερο εκλογικό σύστημα με κατάργηση του σταυρού προτίμησης, αλλαγές στη χρηματοδότηση των κομμάτων, ανάθεση της δίωξης υπουργών αποκλειστικά στη Δικαιοσύνη και μετατροπή των υπουργείων σε επιτελικά κέντρα σχεδιασμού πολιτικών.
Κριτική στο πρωθυπουργοκεντρικό μοντέλο από τον Νίκο Χριστοδουλάκη
Υπέρ των παραπάνω αλλαγών και της απομάκρυνσης από το πρωθυπουργοκεντρικό μοντέλο διακυβέρνησης τάχθηκε και ο πρώην υπουργός και επικεφαλής του InSocial, Νίκος Χριστοδουλάκης. Ζήτησε επίσης σταθερό χρόνο διεξαγωγής των εκλογών, σημείωσε ότι η δημόσια διοίκηση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαίο λειτουργικό σύνολο που αφορά ολόκληρη την κοινωνία και πρότεινε την εξέλιξη του gov.gr σε μια πλατφόρμα που θα επιτρέπει την ουσιαστική αλληλεπίδραση των πολιτών με το Δημόσιο.
Κατά του πρωθυπουργοκεντρικού μοντέλου τάχθηκε και ο σύμβουλος του ΑΣΕΠ Παναγιώτης Καρκατσούλης, σημειώνοντας ότι το σύγχρονο δίλημμα είναι «αξιοκρατία ή συγκεντρωτισμός». Δίνοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για την ανάγκη αποκέντρωσης της διοίκησης, ανέφερε ότι το κεντρικό κράτος διαθέτει περίπου 23.000 αρμοδιότητες, ενώ η αυτοδιοίκηση μόλις 960.
Μιλώντας στην ίδια εκδήλωση, ο σύμβουλος Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Καινοτομίας και Τεχνολογίας Γιώργος Καραμανώλης, που υπήρξε ο τεχνικός υπεύθυνος της «Διαύγειας», σημείωσε την ανάγκη τεχνολογικής αναβάθμισης και θεσμικής θωράκισης της πλατφόρμας.